De roman die gelezen moet worden

Het laatste 5H-literatuurmondeling van de kersttoetsweek in 2025 ging onder andere over De experimenten van Marion Pauw en hoewel de leerlingen de beschrijvingen van de experimenten in Blok 10 in Auschwitz heel akelig vonden, waren ze het roerend met elkaar eens: deze romans zijn belangrijk, deze romans moeten geschreven en gelezen blijven worden.
Hetzelfde geldt voor Het meisje dat er niet mocht zijn van Wilma Geldof: ook deze roman moet gelezen blijven worden, want hij laat ons niet alleen de complexiteit van oorlog zien, maar ook hoe mensen daarna weer met elkaar verder kunnen.
Na de proloog, die zich afspeelt in juni 1949, zijn de zes delen steeds opgebouwd uit een eerste deel dat we beleven door de ogen van Ditte, in 1961, en een tweede deel door de ogen van Nora, in 1943 en daarna. Ditte is de dochter van Nora en is geboren in december 1944. In 1961 moet ze op school voor geschiedenis een opdracht over de Tweede Wereldoorlog maken en daardoor ontdekt ze wat haar moeder al die jaren voor haar verzwegen heeft. Dittes beste vriendin is Rivka, een joods meisje dat in de oorlog haar ouders verloren heeft en na de oorlog in een liefdevol pleeggezin opgroeit. Hoewel we Ditte en Nora het best leren kennen, zijn Rivka en haar pleegmoeder ook erg goed uitgewerkt.
Kennis over de Tweede Wereldoorlog en vele historische feiten heeft Geldof behendig vervlochten in het verhaal, zodat jonge lezers die niet veel weten van de precieze gebeurtenissen, het verhaal toch goed kunnen volgen en ook leren wat er allemaal gebeurd is. Geldof is realistisch in haar beschrijvingen en de scènes waarin vrouwen en meisjes die van heulen met de Duitsers werden verdacht, na de bevrijding werden aangepakt, zijn naar, maar wel geschikt voor leerlingen van de derde en vierde klas.
De roman is nog steeds actueel met alle conflicten wereldwijd en is belangrijk voor jonge Nederlandse Nederlanders: ze krijgen meer begrip voor vluchtelingen die veiligheid in ons land zoeken én belangrijk voor jonge Nieuwe Nederlanders die kunnen leren hoe een mens na afschuwelijke jaren toch kan proberen door te gaan. De documentaireserie Hila voorbij de Taliban sluit bijvoorbeeld mooi aan bij deze roman: Hila Noorzai is vier jaar na de machtsovername van de Taliban in Afghanistan teruggegaan naar haar geboorteland om vast te leggen hoe het nu gaat met de vrouwen daar.
Deze verhalen van buitensluiten, verkeerde beslissingen nemen, liefhebben en weer opkrabbelen moeten verteld blijven worden en moeten gelezen blijven worden: door kinderen, maar ook door volwassenen.
Het meisje dat er niet mocht zijn, Wilma Geldof. Luitingh-Sijthoff

Laat een reactie achter