Een zomer met Manon Uphoff (42) Toen ik deze 'zomer met Manon Uphoff' begon, was mijn idee dat de relatie tussen lichaam en denken een belangrijke leidraad zou zijn. Jullie kunnen dat teruglezen in de eerste stukjes (welkom terug van vakantie!) Ik heb me daarin niet vergist: lichaam en denken zijn belangrijke onderwerpen voor Uphoff, waarnaar ze steeds terugkeert. De … [Lees meer...] overDe wereld, in al haar schoonheid, woestheid en verschrikking, kijkt naar ons terug
Artikel
3000ste gedicht aangemeld op Straatpoezie.nl
Het gebeurde een tijdje geleden alweer: het 3000ste gedicht werd aangemeld op Straatpoezie.nl, de crowdsourcingswebsite die ik in de Poëzieweek van 2017 lanceerde in het kader van het doctoraatsonderzoek dat ik bij Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Utrecht deed naar ‘poëzie buiten het boek’. In november 2018 werd het 2000ste gedicht toegevoegd en daar schreef … [Lees meer...] over3000ste gedicht aangemeld op Straatpoezie.nl
Jouw vader was erg heldhavig
Een zomer met Manon Uphoff (41)` Behalve allerlei andere zaken is de roman De spelers een portret van een vluchteling. J., de vriend van de verteller Manja, is aan het begin van de Joegoslavische burgeroorlog gedeserteerd en met een vriend in Nederland terechtgekomen. Zodra het mogelijk is bezoekt hij, samen met Manja, zijn familie in Sarajevo weer, en op een later moment … [Lees meer...] overJouw vader was erg heldhavig
Hoe Betje spullen van de eerste vrouw van haar man aantrof in haar nieuwe woning
Die arme Betje was pas 21 toen ze aankwam in de pastorie van Beemster, met de man met wie ze enige dagen later zou trouwen. Ze kende hem nauwelijks, alleen van een paar brieven die ze met de 52-jarige dominee gewisseld had. Een verstandshuwelijk? Waarschijnlijk wel, Betje had een affaire achter de rug, in Vlissingen zou ze niemand kunnen vinden die haar nog wilde. Haar vader … [Lees meer...] overHoe Betje spullen van de eerste vrouw van haar man aantrof in haar nieuwe woning
Etymologica: De Engelse Stoof en andere Wijkse namen
Tegenwoordig schrijft men de straatnaam Engelsestoof in Spijk, een buurtschap, ooit een landtong van de Maas, in het noordelijke gebied van Wijk en Aalburg, doorgaans aan elkaar. Vooral in oudere teksten ziet men de naam uit twee delen bestaan: Engelse en Stoof. De verklaring van deze straatnaam is nog niet zo eenvoudig. Van tevoren merken we op dat de naam Engelse Stoof pas … [Lees meer...] overEtymologica: De Engelse Stoof en andere Wijkse namen
Waarom mag ik geen kind?
Een zomer met Manon Uphoff (40) Door de relatie tussen de vertelster Manja en haar geliefde J. in De spelers loopt geloof ik een draadje dat nog niet door enige lezer is opgemerkt: dat van de kinderloosheid. Het onderwerp komt een paar keer terug, maar zo verspreid door de roman dat het mij in ieder geval in eerste instantie niet opviel. "Manja", zegt J. ergens in het … [Lees meer...] overWaarom mag ik geen kind?
Ambities en misbruik op een middelbare school
Romans over middelbare scholen, over leerlingen en leraren, vormen geen zeldzaamheid. Van Bint van F. Bordewijk tot Suezkade van Jan Siebelink: er zijn tal van mooie en soms ook beklemmende voorbeelden van. Katholieke scholen vormen vooral een dankbare locatie voor romans als er een internaat aan was verbonden: van De kleine republiek van Lodewijk van Deyssel tot Het hout van … [Lees meer...] overAmbities en misbruik op een middelbare school
Een onheilspellende, ongeletterde heks
Een zomer met Manon Uphoff (39) Er is voor zover ik kan zien nergens een recensie verschenen van het afgelopen november verschenen luisterboek waarin de actrice Jamie Grant De spelers van Manon Uphoff voorleest. Dat is jammer, want het is een interessante versie van dat boek. Voorlezen is een onderschatte kunst, maar Grant beheerst die. Ze heeft bovendien ongeveer de … [Lees meer...] overEen onheilspellende, ongeletterde heks
‘Alles komt evenwel goed’ – Heeft Sara Burgerhart echt een gelukkig einde?
Receptie, interpretatie en didactiek van de eerste Nederlandse youngadultroman De Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart (1782) van Betje Wolff en Aagje Deken wordt vaak afgedaan als een huwelijksverhaal met een gelukkig einde. Daarmee wordt de angel uit deze roman gehaald, die je ook als #metoo-verhaal avant la lettre kunt beschouwen. De gestolde en brave receptie nodigt … [Lees meer...] over‘Alles komt evenwel goed’ – Heeft Sara Burgerhart echt een gelukkig einde?
De literatuur heeft toch weer verloren
Een zomer met Manon Uphoff (38) Op een bepaalde manier vallen de kritieken op De spelers van Manon Uphoff te lezen als een extra hoofdstuk van die roman. De spelers gaat in ieder geval deels over het onvermogen om je te verhouden tot verschrikkingen als die van de Joegoslavische burgeroorlog, en om als Nederlander iets te zeggen of zelfs te vinden van Srebrenica. En … [Lees meer...] overDe literatuur heeft toch weer verloren
Kinderboekenspecial: Over mieren die goud verzamelen en andere bizarre dieren
Deze zomer publiceren we op Neerlandistiek iedere vrijdag een bespreking van een kinderboek door Eline Zenner. De recensies verschenen eerder op https://www.lees-wijzer.be/boeken/ Over mieren die goud verzamelen en andere bizarre dieren Een advies zou kunnen zijn om dit boek enkel te openen nadat je de achterflap hebt gelezen. Een even waardevol advies kan zijn om dit … [Lees meer...] overKinderboekenspecial: Over mieren die goud verzamelen en andere bizarre dieren
De teloorgang van Maria
Voornamendrift 98 Aan populaire voornamen werd vroeger geen aandacht besteed. Ze waren er gewoon: Johannes, Cornelis, Hendrik, Maria, Anna en Johanna. 20 mannennamen en 20 vrouwennamen waren genoeg voor de helft van de bevolking en daar veranderde heel lang weinig aan. Pas in 1990 moesten Maria en Johannes hun toppositie in Nederland opgeven. En toen werden lijstjes met … [Lees meer...] overDe teloorgang van Maria
Een kathedraal op wielen
Een zomer met Manon Uphoff (37) Een onopvallende, maar belangrijke rol in De spelers van Manon Uphoff wordt ingenomen door de camper. De roman gaat over de relatie tussen een jonge Nederlandse vrouw, Manja, en haar Boschisch-Kroatische schoonfamilie in de nadagen van de Joegoslavische burgeroorlog. Manja vertelt het verhaal en kan zichzelf duidelijk niet veel raad met de … [Lees meer...] overEen kathedraal op wielen
Een bijzondere, doodgewone taal
Het gerucht ging dat de Nederlandse regering deze zomer al zou aankondigen dat het Papiaments officieel zou worden erkend. Het is er nog niet van gekomen, maar het vermoeden is wel dat deze taal, vooral gesproken op Aruba, Bonaire en Curaçao, en door heel veel Antillianen in Nederland, binnenkort meer steun zal krijgen. Dit voorjaar besloot de regering al dat er op Bonaire een … [Lees meer...] overEen bijzondere, doodgewone taal
Zij vlogen over naar wat eenmaal was
De laatste jaren ben ik geïnteresseerd geraakt in 'late poëzie', werk van dichters tegen het einde van hun dichterschap een opvallende wending nemen. Het gaat dan niet om schrijvers bij wie de creatieve vermogens doven onder een deken van nostalgie, maar om dichters die vanuit een besef van eindigheid toewerken naar een afsluiting, waarbij zij een dialoog aangaan met de … [Lees meer...] overZij vlogen over naar wat eenmaal was
Nieuwe versies, uiteindelijke vormen
In eerdere delen van het feuilleton heeft Marc van Oostendorp aandacht besteed aan de geschiedenis van ‘De vanger’, twee versies als verhaal, eentje als novelle en nadien nog als film. Het is duidelijk dat de metamorfoses van het verhaal op zoek waren naar een definitieve vorm. Iets vergelijkbaars is aan de hand met de familiegeschiedenis, in vele varianten verteld en in … [Lees meer...] overNieuwe versies, uiteindelijke vormen
Torens en bergen van ongewenste, verdrongen verhalen
Een zomer met Manon Uphoff (36) Dat het werk van Manon Uphoff voor een belangrijk deel over het schrijven en het vertellen gaat, is inmiddels wel duidelijk. De verhalen zijn gestructureerd als brieven ('Beste...') of laten anderszins duidelijk merken dat ze geschreven teksten zijn. En in de verhalen worden vaak weer andere verhalen verteld. Bovendien zegt de schrijver zelf … [Lees meer...] overTorens en bergen van ongewenste, verdrongen verhalen
hoogstens/maximaal
Verwarwoordenboek vervolg (279) In het Verwarwoordenboek zijn 600 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Nog steeds worden woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. De aanvullingen worden ook opgenomen in de … [Lees meer...] overhoogstens/maximaal
Een oprechte mythomaan
Ik las, op mijn tropische haciënda, in twee dagen het briljante proefschrift van Edwin Praat over Gerard Reve. Ik geloof niet dat ik ooit een met zoveel vaart en jeu geschreven officiële bijdrage aan de neerlandistiek gelezen heb - en dat niet alleen omdat het onderwerp daar een handje bij helpt. Juist ingewikkelde sociologische theorieën zet Praat heel helder uiteen en hij … [Lees meer...] overEen oprechte mythomaan
Je zou een tweede hoofd moeten hebben
Een zomer met Manon Uphoff (35) Drie beschouwingen schreef Manon Uphoff over Het behouden huis van Willem Frederik Hermans, ik somde ze gisteren al op: in 2005 in De Gids, in 2015 in De Groene en in 2020 in NRC. Het aardige is dat je in de loop van die 15 jaar tussen de eerste en de laatste publicatie een ontwikkeling ziet in Uphoffs kijk naar Hermans' verhaal. Zoals … [Lees meer...] overJe zou een tweede hoofd moeten hebben
Rare Gül
Op zichzelf is het haast aandoenlijk hoe Lale Gül in een eigen column in Het Parool (6 augustus 2022) reflecteert op de trieste ontvangst van de vertaling van haar debuutroman Ik ga leven in Duitsland. Het boek bleef namelijk totaal onopgemerkt. Het is inmiddels een half jaar geleden dat mijn Duitse boek “Ich werde leben” verscheen: de vertaling van mijn Nederlandse debuut … [Lees meer...] overRare Gül
Herinnerde vetogen en tranen
Sprookjes spreken mee in de verhalen en romans van Manon Uphoff. Al eerder schreef ik over de sprookjes van Andersen in Begeerte (1995) en Vallen is als vliegen (2019). Uphoff liet de lezer daarover niet in het ongewisse en noemde de schrijver en de sprookjes bij naam. Met de sprookjes in De spelers ligt dat anders. Manja, de verteller in De spelers (2009), wordt tot twee … [Lees meer...] overHerinnerde vetogen en tranen
De Russen hebben helemaal geen behoefte aan ironie
Een zomer met Manon Uphoff (34) Een flaptekst is om te beginnen een reclamepraatje. "Manon Uphoff is een van de beste verhalenschrijvers van dit moment", staat op Schaduwvlammen, het boek waarin de Bezige Bij in 2007 de tot dan toe verschenen verhalen bundelde. Ja, want niemand koopt zo'n boek als het komt van een verhalenschrijver die het allemaal maar nauwelijks kan … [Lees meer...] overDe Russen hebben helemaal geen behoefte aan ironie
Gezelle voor een nieuwe generatie lezers
Als ik mensen spreek over mijn project, om oude teksten met jonge lezers te lezen, is Guido Gezelle de dichter die mij het meest aanbevolen wordt. Gezelle is volgens veel volwassen lezers dus uitermate geschikt voor kinderen en jongeren. Wat valt er te beleven aan zijn gedichten, en wat maakt ze geschikt voor jonge lezers? Ik geloof niet in een canon als statische lijst van … [Lees meer...] overGezelle voor een nieuwe generatie lezers
Etymologica: Zomer
Onze voorouders, de Indo-Europeanen, onderscheidden maar twee seizoenen, winter en zomer. We hebben ’t dan over ’t vierde millennium voor ’t begin van onze jaartelling. Voor de ‘zomer’ bestond toen een benaming die we in de Germaanse talen nog terugvinden, in allerlei variaties, o.a. summer (Engels), sommer (Duits), simmer (Fries). In ’t … [Lees meer...] overEtymologica: Zomer
