Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Artikel

Yo, rectorman! – Een nieuwe vocatief?

door 5 Reacties

Naamvalsvormen verdwijnen uit het Nederlands, langzaam maar zeker. Boeken over taalgeschiedenis laten daar geen twijfel over bestaan. De derde en vierde naamval zijn in het Nederlands al bijna helemaal samengevallen tot een niet-onderwerpsnaamval, met Hun lopen, Da doet hem nie en Ons bin zunig wordt ook gewerkt aan een samenvallen van die niet-onderwerpsnaamval met de … [Lees meer...] overYo, rectorman! – Een nieuwe vocatief?

Laurens Ham over Op de vuist

door Reageer

Presentatrice Pam van der Veen van de Utrecht UITcast in gesprek met dr. Laurens Ham, docent Moderne Nederlandse Letterkunde (Universiteit Utrecht), essayist en dichter. In november verscheen zijn boek Op de vuist, waarin hij de geschiedenis schetst van Nederlandstalige protestliederen. Met Pam spreekt hij over het Nederlandse protestlied en de protestliedjes uit Utrecht. … [Lees meer...] overLaurens Ham over Op de vuist

Die historie van Fortunatus borse : capittel [25]

door Reageer

Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [25]

‘De zilveren lepel’ (1855)

door Reageer

Jeugdverhalen over joden (134) Auteur: Nicolaas Antonie van Charante (1811-1873)Oorspronkelijk Nederlands Herkomst en drukgeschiedenis ‘De zilveren lepel’ is een verhaal uit Kinderleven: schetsen en novellen voor de jeugd. De auteur, Nicolaas Antonie van Charante, was predikant en halverwege de negentiende eeuw een bekende schrijver en dichter voor de jeugd. Hij gaf … [Lees meer...] over‘De zilveren lepel’ (1855)

Vanessza van Oostendorp leest Annemarie Bon (Het verblijf, dag 171)

door Reageer

STEUN ONS IN DE VERBLIJFKOSTEN Vanessza van Oostendorp zit in groep 3 van de Julianaschool. Annemarie Bon (1954) schrijft kinder- en jeugdboeken. Ze heeft meer dan 150 boeken op haar naam staan. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie. Wanneer … [Lees meer...] overVanessza van Oostendorp leest Annemarie Bon (Het verblijf, dag 171)

Leraar even slechte taalbeschouwer als z’n leerlingen

door 4 Reacties

Door Henk Wolf Stel: een groepje leerling-monteurs krijgt op stage in een garagebedrijf de opdracht de versnellingspook van de auto van een klant te vervangen. Een van de leerlingen krabt aan z'n kruin, een tweede friemelt op z'n telefoontje, een derde zegt ten slotte openlijk: "Meneer, ik snap er helemaal niks van."Geschrokken vraagt de chef werkplaats wat het probleem … [Lees meer...] overLeraar even slechte taalbeschouwer als z’n leerlingen

Vijgen na passen

door 1 Reactie

Ik wik mijn woorden, maar volgens mij moet Frank Raes in isolatie. Eerst heeft hij het paasvirus als patiënt zero in ons land geïmporteerd, daarna heeft hij het als een roekeloze superverspreider overal uitgezaaid. Week na week blijft de meest gezaghebbende voetbalcommentator van Vlaanderen zijn weerloze collega’s besmetten met een ongewenst virus. Dat doet hij … [Lees meer...] overVijgen na passen

‘Een echte broer’

door 3 Reacties

Bij herlezing bleek me dat J.B. Schuils controversiële jeugdroman De Artapappa’s (1920) volstrekt ambivalent is. De tekst zit vol beurse racistische plekken, terwijl onderhuids een antiracisme lezers besmetten wil. Ongeveer komt dat laatste overeen met mijn herinnering aan dit boek, ruim veertig jaar geleden, toen het me geweldig wist te emotioneren dat de witte Pukkie en de … [Lees meer...] over‘Een echte broer’

Jan Stroop leest J.J. Voskuil (Het verblijf, dag 170)

door 2 Reacties

STEUN ONS IN DE VERBLIJFKOSTEN Jan Stroop is taalkundige en onder meer bekend van de ontdekking van het ‘Poldernederlands’. J.J. Voskuil (1926-2008) was volkskundige en schrijver. Zijn bekendste werk was Het Bureau; liefhebbers herkennen in het personage Flip de Fluiter in die roman de taalkundige Jan Stroop. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van … [Lees meer...] overJan Stroop leest J.J. Voskuil (Het verblijf, dag 170)

Gids voor verborgen spraakverwarringen tussen Vlamingen en Nederlanders (2)

door 6 Reacties

De landsgrens NL-BE trekt een duidelijke scheidingslijn doorheen het Nederlandse taalgebied voor wat betreft de huidige betekenis(sen) van een handvol woorden en uitdrukkingen; in deze gevallen gebruiken Nederlanders en Vlamingen dus dezelfde termen maar bedoelen ze er iets anders mee.Het spreekt voor zich dat je hier een momentopname ziet, want zoals het een levende taal … [Lees meer...] overGids voor verborgen spraakverwarringen tussen Vlamingen en Nederlanders (2)

Wij zijn het verhaal

door Reageer

De afgelopen week las ik twee boeken, die ondanks de onderlinge verschillen toch vooral veel overeenkomsten hebben als het gaat om originaliteit, humor en stijl: het recent verschenen Wij zijn licht, van Gerda Blees en de pas verschenen achtste druk van Stijloefeningen (1947) van Raymond Queneau. Na een tamelijk stroeve inleiding van vertaler Rudy Kousbroek opent … [Lees meer...] overWij zijn het verhaal

Die historie van Fortunatus borse : capittel [24]

door Reageer

Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [24]

Verspreiding van verkleinvormen van Anna, voor en na 1930

door Reageer

Voornamendrift 78 In de vorige bijdrage werden de verschillen in de geografische verspreiding van verkleinvormen van de voornaam Anna en de verkleinvormen van man in de Morfologische Atlas van de Nederlandse Dialecten (in Nederland en Vlaanderen, de MAND) besproken. Hier geven we de gedetailleerde verspreiding van de verkleinvormen van Anna, zowel voor de periode 1790-1930 … [Lees meer...] overVerspreiding van verkleinvormen van Anna, voor en na 1930

Hoe we ons in taal in een ander verplaatsen

door 1 Reactie

Om de betekenis van taal te begrijpen, moet je inzien dat wij mensen ons voortdurend in elkaar verplaatsen – bijvoorbeeld als we iets vertellen. Niet alleen in literaire verhalen, maar in ieder verhaal dat we elkaar vertellen vinden voortdurend kleine perspectiefwisselingen plaats. Neem, zegt de Hongaarse taalkundige Márta Abrusán in een nieuw artikel, een zin als de … [Lees meer...] overHoe we ons in taal in een ander verplaatsen

Mike Kestemont leest Maud Vanhauwaert (Het verblijf dag 169)

door Reageer

Mike Kestemont is hoofddocent Middelnederlandse letterkunde aan de Universiteit Antwerpen en een succesvol thrillerauteur. Maud Vanhauwaert (1984) is een Antwerps actrice en dichteres. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie. Wanneer bovenstaande Spotify-versie niet … [Lees meer...] overMike Kestemont leest Maud Vanhauwaert (Het verblijf dag 169)

Keats of cola?

door 1 Reactie

Waarom zou de wereld eigenlijk nog lezen? Wat geven wij om Zola, om Keats en De Balzac? Geef ons maar Coca-Cola, bromfiets en Cineac. Achttien jaar geleden prijkte dit gedichtje van Annie M.G. Schmidt op de boekenbon van € 25,-. Met humor als haar handelsmerk lijkt het onwaarschijnlijk dat ze zich werkelijk zorgen maakte over haar toekomst als auteur. Waarschijnlijk was het … [Lees meer...] overKeats of cola?

Die historie van Fortunatus borse : capittel [23]

door Reageer

Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [23]

Taalwetenschap is oorlog

door 3 Reacties

Door Marc van Oostendorp Er zijn nog maar weinig geschiedenissen geschreven over de cognitiewetenschappen – psychologie, kunstmatige intelligentie, taalwetenschap, enzovoort – in hun onderlinge samenhang. Battle in the Mind Fields van John Goldsmith en Bernard Laks voorziet wat dat betreft in een behoefte: het is een boek dat al die verschillende gebieden bestrijkt en dat … [Lees meer...] overTaalwetenschap is oorlog

Video: Myn berop is streektaal

door Reageer

Drie nieuwe streektaalcoördinatoren gaan in deze video in gesprek over aspecten van hun werk. Helen Christiansen behartigt als coördinator van het Minderheiten-Kompetenz-Netzwerk de belangen van de sprekers van de taalminderheden in het Duits-Deense grensgebied: Fries, Nedersaksisch, Duits, Deens en Romanes. Abel Darwinkel heeft als directeur van de Stellingwarver … [Lees meer...] overVideo: Myn berop is streektaal