Vandaag lanceert het taalcanonteam een animatiefilmpje over de relatie tussen taal en denken. Het is het vierde filmpje in een reeks, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De filmpjes geven een korte introductie op een onderwerp uit de taalcanon, en kunnen gebruikt worden als opstapje voor een les over taal in de klas. Mensen groeien op in verschillende omgevingen, met … [Lees meer...] overTaalcanon lanceert nieuw animatiefilmpje: Kleurt taal je wereldbeeld?
Artikel
4 november: bijeenkomst Multatuli-genootschap, Amsterdam
Datum: zaterdag 4 november Tijd: 13.30-16.30 uur Locatie: OBA Amsterdam (OBA, Oosterdokskade 143 1011 DL Amsterdam), in de Prinsen/Keizerszaal op de 6e etage. Toegang: leden gratis; introducé(e)s 10 euro, ter plaatse contant te voldoen Allereerst houdt Remieg Aerts, hoogleraar Geschiedenis van de Universiteit van Amsterdam, een lezing getiteld 'Thorbecke en Multatuli, … [Lees meer...] over4 november: bijeenkomst Multatuli-genootschap, Amsterdam
Neerlandistiek van de toekomst
Studiedag waarin UvA Neerlandici u meenemen naar het vak Nederlands van de toekomst. Wat kunnen uw leerlingen verwachten als ze Nederlands aan de UvA kiezen? Wat zijn de uitdagende thema’s in het onderzoek, hoe wordt er samengewerkt met andere vakgebieden, hoe worden de digitale mogelijkheden benut en hoe krijgt dit allemaal vorm in het onderwijs? Universiteiten zijn de … [Lees meer...] overNeerlandistiek van de toekomst
Vlogboek114 – Het nut van recensies
In deze video bespreekt Jörgen het nut van recensies. Waarom zou je recensies lezen? Hoe erg zijn fouten in een recensie? Waarom is het belangrijk dat een recensent deskundig is en goed kan schrijven? Kunnen recensies voor een verkoopsucces zorgen? Met verwijzingen naar en citaten van Max Pam, Christiaan Weijts, Jogchum Zijlstra, Daniëlle Serdijn, Gerbrand Bakker, E.J. … [Lees meer...] overVlogboek114 – Het nut van recensies
Verplicht boek voor alle Nederlandse taalkundigen
Door Marc van Oostendorp Het kan niet gemakkelijk zijn om een Vlaamse intellectueel te zijn. Er is altijd gedoe om taal, op een manier die een Nederlander zich over het algemeen niet kan voorstellen: iedere keuze die je maakt in taalzaken – hoe nauwkeurig je je aan de standaard houdt, wat je precies als standaard beschouwt, hoeveel dialect je je permitteert – is niet alleen … [Lees meer...] overVerplicht boek voor alle Nederlandse taalkundigen
Een schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 138
Een seer schoone ende ghenoechelicke historie vanden aldervroomsten ende vermaertsten ridder Palmerijn van Olijve sone van den coninck van Macedonien, ende van de schoone Griane, dochter van Remicius, keyser van Constantinopelen, de welcke vele wonderlicke avontueren in haren leven ghehadt hebben, seer ghenoechelick ende playsant om lesen. Uitzonderlijk vrij en … [Lees meer...] overEen schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 138
150 jaar Snikken en Grimlachjes
Gisteren mocht ik een lezing houden in het huis van François HaverSchmidt. Voordat het zover was, bleek er in Schiedam al heel wat te beleven. In de Bibliotheek droeg Levi Weemoedt op zijn onnavolgbare wijze uit zijn gedichten voor – de invloed van HaverSchmidt is merkbaar, maar hij heeft er geheel eigen varianten voor gevonden. Een dag tevoren had ik een groep scholieren nog … [Lees meer...] over150 jaar Snikken en Grimlachjes
Gedicht: Omer Karel de Laey – Empédocle
Empédocle Empédocle was 'n ‘wijze’ en wilde zien waarbij het kwam, dat de Siciliaanse Etna lava spuwde en rook en vlam. - Hoe men mag, tot heden toe, de vorsers, die op elk gebied alles mordicus doorsnufflen ‘wijzen’ noemen, vat ik niet. - … [Lees meer...] overGedicht: Omer Karel de Laey – Empédocle
Teknoniemen en de naam Leentvaar
Door Michiel de Vaan Een patroniem koppelt jouw naam aan die van je vader, en is wereldwijd een van de meest voorkomende naamgevingsmotieven. Als je vader Arend heet, kun je de naam Arends ‘die van Arend’ of Arendszoon, Arendsdochter krijgen. Ook metroniemen komen vrij algemeen voor, hoewel – cultureel bepaald – minder dan patroniemen. Een derde soort familieverwijzing is het … [Lees meer...] overTeknoniemen en de naam Leentvaar
Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! Tja, wat moet je nou over de komende week zeggen? Dat er rond Allerzielen geen neerlandici plegen te sterven, noch dat de in die periode geboren zuigelingen uitgroeien tot beroemde neerlandici? Er zijn nog 96 dagen in het jaar waarop wij geen neerlandici gedenken, dus het moet wel af en toe voorkomen dat je er zo'n week tussen … [Lees meer...] overSlowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Dialecten meten
Door Marc van Oostendorp Martijn Wieling (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar dialectvariatie met behulp van statistiek. Hoe is hij daartoe gekomen? En wat is er de lol van? "Heel veel gegevens liggen gratis voor het opscheppen, waar we nog niet het begin van een patroon in hebben ontdekt." Bekijk deze video op YouTube De website van Martijn Wieling … [Lees meer...] overDialecten meten
Gedicht: Bertus Aafjes – Iris en de Abessijnse neushoornvogel
Iris en de Abessijnse neushoornvogel Zij geeft de grote neushoornvogel wat brood. Hij neemt het nijdig aan, als van zijn minste onderdaan, en slokt het in zijn blauwe krop. Zijn ogen, schijnbaar onbewogen, wenden laatdunkend door zijn kop. Dan kijkt hij, strak en onverveerd, door zijn gewaande gulden dreven; ontkent het traliewerk als feit. Zij wendt zich af, haast … [Lees meer...] overGedicht: Bertus Aafjes – Iris en de Abessijnse neushoornvogel
Grapperhaus is er klaar voor
Door Guusje Jol De nieuwe co-minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus mag dan relatief nieuw zijn op de voorgrond van politiek Den Haag, hij toont zich nu al een meester in gesprekstechniek in interviews. Zo blijkt uit een filmpje van 1 minuut en 48 seconden. Een link naar het filmpje vindt u hier. Een reactie, geen antwoord Na Grapperhaus’ overleg met … [Lees meer...] overGrapperhaus is er klaar voor
Vergelijking tussen emblemata en memes
Door Damian Olszewski Mensen houden van verschillende vormen van vermaak. We doen aan sport, verzamelen postzegels, maken grapjes, lezen. Eén van de methoden om vrije tijd door te brengen tegenwoordig is om memes te bekijken.Maar was het vroeger ook zo? Konden mensen uit de Renaissance of uit de Middeleeuwen ook zulke grappige beeldjes en stripverhalen bekijken? Het antwoord … [Lees meer...] overVergelijking tussen emblemata en memes
Kom me dan maar naaien, lachte zij rustig
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (147) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Toen, met haar nachtmuts, droogde zij hem af. Zoo was Agaath nu: de meest onverschrokken maar tevens braafste ziel in vrouwenrokken die ooit haar kittelaar te knabblen gaf. Ik zal het nooit vergeeten: … [Lees meer...] overKom me dan maar naaien, lachte zij rustig
Gedicht: Abdelkader Benali – Meisje
Uit Wax hollandais, de nieuwe bundel van Abdelkader Benali. Meisje Meisje, meisje, meisje kijk omhoog naar het spiegelbeeld van de toekomst dat je voorgeschoteld wordt, kijk, kijk toch verder, want je blik breekt het ogenblik, en ziet hoe alles waterig en schitterend is, die poel van leven waarin oceanen worden uitgegooid, in jouw naam, in jouw … [Lees meer...] overGedicht: Abdelkader Benali – Meisje
Dus dat.
Door Maartje Lindhout De laatste tijd hoor ik het veel, soms zijn de twee woorden omgedraaid, maar meestal niet: dus dat. Het lijkt een soort stopwoordje (of stopwoordjes?) die je te pas en te onpas kunt toevoegen aan je uitspraak. Het liefst aan het eind. Maar waarom zeggen mensen “dus dat” eigenlijk! Betekent het wel iets? Dus Het woordje “dus” is een signaalwoord. Het … [Lees meer...] overDus dat.
In memoriam Jan Wolkers (1925-2007) {3}
In de zomer van 1991 gingen mijn vriendin Gwynne en ik op Texel logeren. De ontvangst was buitengewoon hartelijk. Karina had ik nog niet eerder ontmoet. Ik zei tegen haar: ‘de eerste keer dat ik je zag, had je geen kleren aan.’ Dat was in 1968, bij die Jan Wolkers Show in de RAI. We maakten ook kennis met Bob en Tom, die toen een jaar of tien waren. Twee leuke, levendige … [Lees meer...] overIn memoriam Jan Wolkers (1925-2007) {3}
Garmt Stuiveling redt Vondels Peter en Pauwels
Door Ton Harmsen Vondels dertiende tragedie, Peter en Pauwels (1641), behandelt een huiveringwekkend thema: de executie van Petrus en Paulus, de apostelen die naar Rome waren gegaan om er het christendom te vestigen. Zoals dat gaat in martelaarsverhalen is hun dood de aanzet tot eeuwige bloei. Keizer Nero die hen ter dood veroordeelt gaat in waanzin ten onder, de pausen die … [Lees meer...] overGarmt Stuiveling redt Vondels Peter en Pauwels
Wetenschapscommunicatiewetenschap
Door Marc van Oostendorp Veel wetenschapsjournalisten en -voorlichters doen hun werk op gevoel en intuïtie. Ze hebben een wetenschappelijke opleiding gedaan, er wat journalistiek bij geleerd en zijn zich gaan bekwamen in het ambacht. In de inleiding van hun Oxford Handbok of the Science of Science Communication zeggen de redacteuren dat dit een paradox is. Waarom baseert de … [Lees meer...] overWetenschapscommunicatiewetenschap
Gedicht: J.A. Dèr Mouw – Het teerste, door schaamacht’ge scherts verzwegen
(Vandaag 99 jaar geleden ging Frederik van Eeden bij Dèr Mouw op bezoek.) Het teerste, door schaamacht'ge scherts verzwegen, Het diepste, dat in half ontveinsde daad Zich buiten waagt, half bang dat 't zich verraadt, Half hopend, trots in enen en verlegen; 'T heiligste, dat langs laat begrepen wegen Mijn ziel opvoerde tot haar hoogste staat, Had ik aan … [Lees meer...] overGedicht: J.A. Dèr Mouw – Het teerste, door schaamacht’ge scherts verzwegen
Pretonderzoekjes schaden ons allemaal
Door Lucas Seuren Onlangs publiceerden een aantal onderzoekers uit Maastricht, Liverpool, en Londen een artikel over de invloed van het nuttigen van een kleine hoeveelheid alcohol op de taalvaardigheid in een vreemde taal. De resultaten wezen uit dat als je een beetje gedronken hebt, je uitspraak in een vreemde taal iets beter wordt. Het is concreet en toegankelijk onderzoek … [Lees meer...] overPretonderzoekjes schaden ons allemaal
Etymologie: zwalpen
Door Michiel de Vaan zwalpen ww. ‘zich golvend verheffen, klotsen’ Middelnederlands swalpen ‘heen en weer gaan (van een vloeistof)ʼ (1351), Nnl. swalpen ‘heen en weer gaan, geslingerd worden (van personen)’, ‘golven, klotsen’ (van vloeistoffen)’ (voor 1568), swalp-ey (1562) ‘bebroed maar onbevrucht ei, rot ei; drinkebroer’. In dialecten vooral in het Vlaams en Brabants … [Lees meer...] overEtymologie: zwalpen
Galien Rethore : hoofdstuk 36
De historie van Galien Rethore Hier beghint die seer schoone wonderlijke historie van den aldervromsten campioen Galyen Rethore met oock die aldermeeste bloetstortinghe der Kerstenen ende der heydenen, geschiet op den Ronchevale, doer die verradereie vanden alder valschsten verrader Gouweloen. Zoals gedrukt door Willem Vorsterman te Antwerpen [1520-1525?] Hoofdstuk … [Lees meer...] overGalien Rethore : hoofdstuk 36
De pahahaden op, de lahahanen in
Door Roland de Bonth Als de mussen van het dak vallen en de temperatuur in het klaslokaal tot grote hoogte stijgt, klinkt veelvuldig de roep van leerlingen om het schoolgebouw te ontvluchten en in de buitenlucht les te krijgen. Jammer genoeg is het vaak onmogelijk of ongewenst om aan dit verzoek te voldoen. Niet alle scholen hebben immers de beschikking over een schoolplein … [Lees meer...] overDe pahahaden op, de lahahanen in
