Door Gertjan Postma Nijen Twilhaar & Van Oostendorp (2000) wonder why the following assimilation contrast exists in Helledoorn Dutch. While the personal ending morpheme /-n/ shows place assimilation to the root consonant in the present tense, it lacks assimilation in the past tense. For instance [pɑkn̩] ‘took’ contrasts with present tense cases such as [pɑkŋ̩] ‘take’. This … [Lees meer...] overA note on nasal assimilation in Hellendoorn Dutch
dialecten
Tessels taalpraatje
Door Marcel Plaatsman Kejje nag Tessels? En wot sèg je don, durrep of dorrep? En hoe werrekt dot nou mit de oo en de óó, weerom is ‘t bóót en gróót maar doene-we boeskippe bee Koot? Wot is de geskiedenis fon ‘t Tessels? Benne der regels foor wot of goêd Tessels is en wot niet? Weer komt ons dialekt fondaan en weer liekt ‘t op? Frage, frage – maar der benne ok antwoorde! … [Lees meer...] overTessels taalpraatje
Kwantitatief er in het Limburgs
Door Carlijn van Herpt Het woordje er is een geniepig woordje dat veel verschillende betekenissen kent. Voor leerders van het Nederlands is het dan ook niet gemakkelijk om het juiste gebruik van dit ene woordje onder de knie te krijgen. Ook voor moedertaalsprekers van het Nederlands kan er lastig te verwerven zijn door de meerdere functies die het kent. Volgens de Algemene … [Lees meer...] overKwantitatief er in het Limburgs
Zelf op zoek naar een taal om in te zingen
Door Marcel Plaatsman Het dialect van Texel, het Tessels, staat volop in de belangstelling. Ik doe daar ook wel erg mijn best voor, om dat dialect weer onder de aandacht te brengen, maar het aardige is: ik ben niet de enige die daar zijn best voor doet. De Historische Vereniging Texel wist met de reeks dialectvoorstellingen Echt op sien Tessels de juiste snaar te raken … [Lees meer...] overZelf op zoek naar een taal om in te zingen
Een taalkaart is een kristal
Door Marc van Oostendorp Er is in Nederland, een gebied waar ze een harde g gebruiken en een gebied waar we een zachte g zeggen. Aangezien dat zo is, is er natuurlijk ook een grens tussen twee gebieden: een isoglosse noemen we die. En zulke isoglossen bestaan er voor allerlei verschijnselen: die tussen het gij- en het jij-gebied, die tussen het lope- en … [Lees meer...] overEen taalkaart is een kristal
Hoe bepaal je de grens van een dialect?
Dit stuk verschijnt in het kader van de Nieuwsbrief Neerlandistiek in de klas. Het bevat geen origineel onderzoek, maar is een vereenvoudigde weergave van recent onderzoek op het gebied van het Nederlands, speciaal bedoeld voor leerlingen van de middelbare school. Door Marten van der Meulen Het zal je vast weleens opgevallen zijn: mensen spreken verschillend in verschillende … [Lees meer...] overHoe bepaal je de grens van een dialect?
Toponymisch woordenboek van Oost- en Zeeuws-Vlaanderen online
Het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (CTB) publiceerde recent een toponymisch woordenboek van Oost- en Zeeuws-Vlaanderen op het internet. Het gaat om een online publicatie van honderdduizenden (!) steekkaarten met informatie over historische plaatsnamen. In een volgende fase wordt die collectie aangevuld met nog meer Oost-Vlaamse toponymen en met plaatsnamen uit … [Lees meer...] overToponymisch woordenboek van Oost- en Zeeuws-Vlaanderen online
Het Woordenboek van de Brabantse Dialecten: elektronisch
In 1967 verscheen de Voorlopige Inleiding op het Woordenboek van de Brabantse Dialecten, van de hand van Toon Weijnen en Jan van Bakel. Ongeveer tien jaar daarvoor had Weijnen het initiatief genomen tot dit ambitieuze woordenboekproject. Het werd uiteindelijk in 2005 afgerond. Weijnen en Van Bakel waren dat jaar present bij de feestelijke afronding van het project. Vorig jaar, … [Lees meer...] overHet Woordenboek van de Brabantse Dialecten: elektronisch
Een strip over dialectonderzoek
Een strip maken over je onderzoek. Dat doet lang niet elke wetenschapper. Taalonderzoeker Martijn Wieling van de afdeling Informatiekunde in Groningen koos er wel voor. Wieling doet met een articulograaf onderzoek naar tongbewegingen bij dialectsprekers. Met de strip over zijn onderzoek kan hij op een andere manier over zijn werk vertellen en een andere doelgroep bereiken. … [Lees meer...] overEen strip over dialectonderzoek
Pgaten ovâh ggond
Door Marc van Oostendorp Waarom horen buitenstaanders soms moeilijk of een Hollander 'rood', 'groot' of 'goot' zegt? En hoe spreekt een echte Hagenees het woord 'grond' uit? (Deze video bekijken op YouTube.) … [Lees meer...] overPgaten ovâh ggond
Dialecten meten
Door Marc van Oostendorp Martijn Wieling (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar dialectvariatie met behulp van statistiek. Hoe is hij daartoe gekomen? En wat is er de lol van? "Heel veel gegevens liggen gratis voor het opscheppen, waar we nog niet het begin van een patroon in hebben ontdekt." Bekijk deze video op YouTube De website van Martijn Wieling … [Lees meer...] overDialecten meten
Over streektaalgrenzen heen
Door Marcel Plaatsman Als bierliefhebber bezoek ik regelmatig bierfestivals, als thuisdialectoloog voortaan ook taalconferenties. Gisteren was ik in Amsterdam voor een streektaalconferentie – dat is een soort festival met in plaats van bier lezingen, en in plaats van bierliefhebbers taalkundigen om mee te praten. Voor mij toch wel gefundenes Fressen, zoiets. Ik heb er ′n … [Lees meer...] overOver streektaalgrenzen heen
Herken je het accent?
Doe mee aan een spel over de verschillende accenten binnen Nederland. Kan je ze op de kaart terugplaatsen? Daar help je ook de wetenschap mee, want de resultaten zullen anoniem worden gebruikt voor taalkundig onderzoek. Iedereen mag meedoen: geen restrictie van moedertaal, woonplaats, leeftijd oid. Aarzel niet om te delen! Doe mee Let op: het werkt niet met Safari, … [Lees meer...] overHerken je het accent?
De toekomst van het Utrechts
Taalkundige Sterre Leufkens over het Utrechtse dialect. Bestaat dat over een aantal jaar nog wel? (Deze video bekijken op YouTube.) … [Lees meer...] overDe toekomst van het Utrechts
De wondere wereld van streektaalgrenzen
Op 13 oktober 2017 organiseren de Stichting Nederlandse Dialecten (SND), Variaties vzw en het Meertens Instituut de jaarlijkse streektaalconferentie in de Posthumuszaal in het Internationaal instituut voor sociale geschiedenis (IISG) in Amsterdam (Cruquiusweg 31, 1019 AT Amsterdam). Tijdens deze conferentie gaan wetenschappers, beleidsmensen en dialectliefhebbers op zoek naar … [Lees meer...] overDe wondere wereld van streektaalgrenzen
Taalhiërarchie
door Leonie Cornips Net ben ik begonnen aan de Universiteit Maastricht als een ongeruste moeder me opbelt om te vertellen dat zij haar kind ’s ochtends dialectsprekend naar de peuterspeelzaal brengt om het ’s avonds Nederlandssprekend mee naar huis te nemen. Met studente Vivianne Smeets van de Universiteit Utrecht spreek ik hierover tijdens het jaarlijkse DRONGO-Talenfestival … [Lees meer...] overTaalhiërarchie
’t Dialectenbureau (en ik), afl. 5
door Jan Stroop “Wat is ’t hier warm, kan er geen raam open?”, zo stoof ze binnen, mevrouw Daan, op die ochtend. Ik stelde voor: ”Zal ik de kachel dan ook maar uitdoen”? Zij: “Jij bent echt niet goed snik, Jan Stroop”. Die kachel, dat was een enorm beest. In elk lokaal stond er zo een. Ze hadden een flink vermogen. Dat mocht ook wel want zo’n hoog lokaal was moeilijk warm te … [Lees meer...] over’t Dialectenbureau (en ik), afl. 5
Zijn Groningers gevoeliger voor kleine verschillen tussen v en f dan West-Vlamingen?
Door Marc van Oostendorp Wie van het zuidwesten van het Nederlandse taalgebied naar het noordoosten trekt, hoort steeds minder mensen nog verschil maken tussen vier en fier. In West-Vlaanderen maakt iedereen dat verschil nog, in Vlaams Brabant wordt het al wat minder – al zullen mensen daar dat verontwaardigd van de hand wijzen – en wanneer je eenmaal in Groningen bent … [Lees meer...] overZijn Groningers gevoeliger voor kleine verschillen tussen v en f dan West-Vlamingen?
Het Nedersaksisch kan het leren van ei en ij scaffolden
Door Willemijn Zwart Woorden met ei of ij leren spellen is lastig. De meeste spellingmethoden laten leerlingen vanaf groep drie of vier zoveel mogelijk woorden met ei uit het hoofd leren, ondersteund door een ei-verhaal, een ei-plaat, een ei-rap of een ei-poster. Woorden die ze niet als ei-woord geleerd hebben, schrijven ze met een ij. Deze aanpak is erop gebaseerd dat er … [Lees meer...] overHet Nedersaksisch kan het leren van ei en ij scaffolden
Gedicht: Giel van Gastel – Mei
MEI De lucht zit vol vorjaor. Overal ruuk 't naor pas gemaaid gras. Op 't vèldje vor 't uis zit òòns vaoder. Z'nen aomer slao gaoten in de stilte van d'n aoved. t Blad van z'n zeissie, dà blienkt in 't licht van de ljigge zon. 't Zal nie laang mjir duure, of d'n buurman gienderwijd, die begien-d-ok. Oe zou 'k 't vegeete? 't Kètse van ijzer op staol. 't Vulde … [Lees meer...] overGedicht: Giel van Gastel – Mei
Vooraankondiging: Atlas van de Nederlandse taal
Eind april verschijnen: Atlas van de Nederlandse taal - Editie Nederland, van Mathilde Jansen, Nicoline van der Sijs, Fieke Van der Gucht, Johan De Caluwe, en Atlas van de Nederlandse taal - Editie Vlaanderen, van Fieke Van der Gucht, Johan De Caluwe, Mathilde Jansen, Nicoline van der Sijs Taal boeit heel veel mensen. Kijk maar naar het succes van de jaarlijkse zoektocht … [Lees meer...] overVooraankondiging: Atlas van de Nederlandse taal
Limburgse dialecten online
Door Miet Ooms Eindelijk is het zover: het WLD staat online: http://e-wld.nl/ En ik ben er ontzettend blij mee. Belachelijk blij zelfs. Waarom? Daar zijn verschillende redenen voor. Langlopend Ten eerste: het WLD (Woordenboek van de Limburgse Dialecten) is een van de langstlopende woordenboekprojecten van ons taalgebied. Iedereen of toch iedereen die intensief met het … [Lees meer...] overLimburgse dialecten online
Kiek in de pot
over plaatsnamen en de lexicale leemte door Jan Stroop Klankveranderingen als de diftongering van de lange [i:] verbreiden zich woord voor woord, schreef ik in m'n vorige stukje. Ze hebben een woord als voertuig nodig zou je kunnen zeggen. Als een woord in ’t ontstaansgebied van de klankverandering ontbreekt, blijft dat woord in ’t ontvangende gebied onveranderd. Waarom … [Lees meer...] overKiek in de pot
Taal en geschiedenis in het Bildt
Door Marc van Oostendorp Nauwkeurige taalanalyse kan ons soms een precies beeld geven van de geschiedenis. Dat geldt bijvoorbeeld voor de gemeente het Bildt, in Friesland. Er wordt daar een dialect gesproken dat al lange tijd de aandacht van taalkundigen heeft getrokken, omdat het niet duidelijk is of het wel Fries is. Het heeft daarvoor wel heel erg veel Hollandse … [Lees meer...] overTaal en geschiedenis in het Bildt
Congres rondom actueel wetenschappelijk onderzoek naar het Limburgs
Aandacht voor de dynamiek van het Limburgs Op woensdag 14 december 2016 van 10.00 tot 16.30 uur vindt bij het Regionaal Historisch Centrum Limburg in Maastricht de congresdag ‘De dynamiek van het Limburgs’ plaats. In het kader van het Jaor van de Limburgse dialekte willen de Universiteit Maastricht, het Centre for Language Studies van de Radboud Universiteit, de Raod veur ’t … [Lees meer...] overCongres rondom actueel wetenschappelijk onderzoek naar het Limburgs
