‘Ik hou wel van de herfst.’ Zeg ik. ‘De gekleurde bladeren die naar beneden dwarrelen. Het heeft iets speels en onvoorspelbaars. Zoals de zee.’ (p. 100)
Bij sommige boeken hoop je eigenlijk dat het geen omslag heeft, geen titel en geen flaptekst. Dat je zonder verwachtingen kan beginnen met lezen.
Zoals de zee lijkt door de vormgeving op een nieuwe wereld. Een met een kaart, een schrijfster die mooie liedjes zingt en heel veel avonturen. Als het boek op mijn bank in de zon ligt, lijken de letters zowel goud als wit en roept het boek naar een avontuur, waar menig student, leerling en docent alleen van kan dromen.
Waarom moet de flaptekst dan weg? De flaptekst zorgt bij dit boek namelijk voor de verwachtingen dat Lily de zee opgaat, maar ook dat ze “verborgen vijanden” zal ontmoeten. Hierdoor wantrouw je als lezer direct iedereen die je tegenkomt. Dat is jammer, want je kan minder opgaan in de belevingswereld van het hoofdpersonage. Hoe lief de zeevrienden ook lijken, ze worden vanzelf potentiële vijanden. Misschien ligt dit aan mij, maar ik hoop dat de volgende flaptekst van Philips minder weggeeft.
Het lijkt me een mooi idee als we jeugdboeken kunnen lezen met het vertrouwen van het goede in de mensen als uitgangspunt. We zijn immers voorbij de sprookjes, het slechte tegen het goede en de happily ever afters. Jeugdliteratuur kan verder gaan dan dat en dit boek doet dat ook. Lily heeft namelijk empathie voor de mensen die anders handelen dan gewenst. Het lukt alleen nog niet om dit over te brengen op de lezer, omdat de flaptekst dus al verwachtingen schept.
Het verhaal begint een beetje cliché. Zij struikelt, hij vangt haar op en oh wat zijn z’n ogen toch mooi. Zodra Lily echter de zee opgaat, wordt het boek interessanter. Het kleffe, ongemakkelijke is weg en we zagen Lily in een veel dapperder en socialer daglicht. Ze ontmoet zoveel nieuwe mensen en verlegt haar eigen grenzen. Waar ik in het begin het boek meermaals dichtsloeg van frustratie las het halverwege verrassend soepel.
Al jaren is de lievelingsfilm van mijn moeder ‘Vaiana’ van Disney. Er zijn dan ook qua sfeer wat overeenkomsten tussen deze film en Zoals de zee. Zo hebben de hoofdpersonages in hun hart een verlangen naar de zee en het avontuur, worden ze geholpen door hun grootouders.
“Ontroerend is de rol van de grootmoeder van Vaiana: Tala. Tijdens haar leven en ook na haar dood is ze een grote bron van steun voor Vaiana. Ze helpt Vaiana, ook op het moment dat ze diep in de put zit. Soms stel ik me voor dat ook mijn grootmoeders blij zijn met de weg die ik ga: het voelt alsof ze bemoedigend achter mij staan.” schrijft mijn moeder.
Ik hoop dat in Zoals de zee de grootouders van Lily ook haar steun en inspiratiebron kunnen zijn. Echter, Lily lijkt zich vooral voor haar familiegeschiedenis te schamen. Er zijn bepaalde tegenstrijdigheden in het boek die het boek interessant maken. Zo hebben we het puberale karakter van Lily en James. Ze zijn het niet eens met wat hun ouders willen en trekken hun eigen plan. Zo informeert Lily haar moeder niet over de ziekte van haar vader.
Aan de andere kant laten ze zich inspireren door de mensen om hun heen en beschouwen ze hun familie als een reden om ook de zee op te gaan. Lily kan, ondanks dat ze nog nooit heeft gevaren, toch de zee op. Terwijl James, met zijn zeeziekte, het veel lastiger heeft op zee. Het lijkt er dus op dat het verlangen naar de zee belangrijker is dan ervaring of kennis van schepen. En dat is een mooie boodschap, dat een wens of een droom belangrijker is dan wat dan ook in het leven.
Via deze link is het album van Lidewij Philips te beluisteren.
Laat een reactie achter