Welke betekenis en welke gevoelswaarde heeft het woord 'spannend'? Dat vroeg ik me af toen ik in de Trouw van 28 mei de volgende zin las: De zin komt voor in een artikel over de vraag hoe ouders een kieskeurige kleuter tot het eten van wat nieuws, vooral groente, kunnen bewegen. De strekking van het stuk is dat de kieskeurigheid van het kind een aangeboren … [Lees meer...] over‘Iets spannend vinden’ voor ‘ergens tegen opzien’
Zoekresultaten voor:
Sjeng Scheijen • Maar jou niet
•• Uit De beginselen, de eerste bundel van Sjeng Scheijen. Maar jou niet Ik verzon gemakkelijkvlaktes vlakker dan het landje waterpas.Vaak! En bergen spitser, easy! Ik verzon maanvissen platter dan plat en sufferds saaier.Ik verzon aaibaarder knuffeldieren en poezeliger kwispelstaarten.Ik verzon hetere zonnen dan de onze en geleerdere wijsbegeertemaar jou verzon ik … [Lees meer...] overSjeng Scheijen • Maar jou niet
Etymologica: Vroegnieuwnederlands erwet-hauwe “erwtenpeul”
Bij het doorlezen van de rekeningen van Hester della Faille, een rijke vrouw van Antwerpse afkomst die in zestiende-eeuws Leiden woonde, stuitte ik op een intrigerend woord waarvan de betekenis me niet meteen duidelijk was: hetauwen. Dit woord staat vermeld in haar huishoudboekje uit 1585 (Archief ELO, toegang 0096, nr. 2) tussen aankopen van vlees, vis, groente, fruit en … [Lees meer...] overEtymologica: Vroegnieuwnederlands erwet-hauwe “erwtenpeul”
Schildpad op LinkedIn
Er is de laatste jaren een verschuiving gaande van allerlei socialemediaactiviteiten naar LinkedIn. We merken dat hier op Neerlandistiek: een paar jaar geleden was Twitter de belangrijkste manier waarop mensen naar de site werden geveegd, maar inmiddels is LinkedIn belangrijker – en niet alleen omdat we Twitter verlaten hebben. Maar je ziet het ook op LinkedIn zelf. De … [Lees meer...] overSchildpad op LinkedIn
Verschenen: Van vogala tot noncha
Is ‘Hebban olla vogala’ echt het oudste zinnetje in het Nederlands? Waarom kondigde Maria van Bourgondië taalwetten af? Was de Statenbijbel het eerste boek in het Standaardnederlands? Was het Nederlands in Vlaanderen inderdaad belabberd tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden? Waarom werd tante Sidonie in de jaren zestig tante Sidonia? Welke woorden en uitdrukkingen … [Lees meer...] overVerschenen: Van vogala tot noncha
20 juni 2025: De wereld van Johan de Witt
Op vrijdagochtend 20 juni organiseert onze Werkgroep Zeventiende Eeuw een bijzondere voorjaarsactiviteit in het Hof van Nederland in Dordrecht. Aanleiding is de tentoonstelling De wereld van Johan de Witt in het Dordrechts Museum. Deze tentoonstelling nodigt bezoekers uit te reflecteren op het veelzijdige karakter van De Witt én op de fundamentele vraag hoe beeldende kunst … [Lees meer...] over20 juni 2025: De wereld van Johan de Witt
Zolang je er maar bij zegt
Heel geneeslijk. Zwenkend tussen genres, in een universum vol cijfers die onwrikbare bewijzen en waarheden uitdrukken, wil ik soms ‘gewoon fictie lezen’ om iets te weten te komen over onbekende wereld nummer zoveel. Onlangs greep ik daarom naar twee romandebuten uit 2024: Rouwdouwers van Falun Ellie Koos en Morgen springen we van John Fosté. Sympathie en … [Lees meer...] overZolang je er maar bij zegt
‘Waarom ik hierop zit’
Bij dat bijzondere debat over het al dan niet toe willen kennen van lintjes aan bepaalde vrijwilligers, was er een Kamerlid met veel oog voor de procedures. Dat lid sprak meer dan eens over het Kapittel voor de Civiele Orden: dat heeft immers een essentiële rol in het geheel. In combinatie met de precisie waarmee dat Kamerlid over de regels sprak, was zijn uitspraak van het … [Lees meer...] over‘Waarom ik hierop zit’
Ja, dat kan lezen ook zijn!
Leeslogboek: mei Begin van deze maand had ik een leeshapering. Dat komt vermoedelijk voortdurend voor in het lezende leven, alleen let ik er nu beter op in verband met dit logboek: de boeken waarmee je toevallig bezig bent, liggen je toevallig allemaal niet. Het is niet eens per se slecht, maar het ligt je niet, of in ieder geval op dat moment niet. Ik wilde bijvoorbeeld … [Lees meer...] overJa, dat kan lezen ook zijn!
Willem Bilderdijk • Het Slavoonsch
Het Slavoonsch Veracht, miskend, door domheid diep verstoten,Vermengd, vervalscht met Wangrieksch en Latijn,Kan 't zoet Slavoonsch, uit Oosterlucht gesproten,Wien kennis lust, niet onverschilig zijn.En, zoo haar roest der Duitschren taal mocht smetten,Toch heeft heur vijl hun ruwe keel verzacht,En, Pers en Griek verneedrend voor heur wetten,Aan Turk en Rus zijn tongval … [Lees meer...] overWillem Bilderdijk • Het Slavoonsch
Verschenen: Vijf eeuwen historielied over de moord op graaf Floris V
Het boek Floris V ontvoerd en vermoord is verschenen. In dit boek zijn voor het eerst alle versies van het historielied over de moord op graaf Floris V samengebracht en bestudeerd. Over de auteurWim van Anrooij is emeritus-hoogleraar Nederlandse literatuur tot aan de Romantiek (Universiteit Leiden). Hij publiceerde onder meer over middeleeuwse historiografie … [Lees meer...] overVerschenen: Vijf eeuwen historielied over de moord op graaf Floris V
Verschijnt: De bestsellermachine
Bestsellers in Nederland, van 1900 tot nu Op 6 juni verschijnt bij Amsterdam University Press: Erica van Boven, De bestsellermachine Bestsellers zijn de boeken die iedereen op hetzelfde moment wil lezen. De typische bestseller ligt in grote stapels bij de boekhandel, wordt vandaag massaal gekocht en gelezen, is even het gesprek van de dag en maakt dan weer plaats voor … [Lees meer...] overVerschijnt: De bestsellermachine
De postkoloniale podcast met Martin Bossenbroek
In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings en Coen van ’t Veer met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In aflevering 22 van De postkoloniale podcast spreken zij met met Martin Bossenbroek over het kolonialismedebat. In 2024 verscheen van zijn hand Kolonialisme! De vloek van de geschiedenis, dat veel stof heeft doen opwaaien. … [Lees meer...] overDe postkoloniale podcast met Martin Bossenbroek
‘Eerst een gemakkelijke vraag?’
In gesprek over uitvaartwensen Veel mensen willen hun uitvaartwensen vastleggen. Bijvoorbeeld om hun toekomstige nabestaanden te ontlasten, of omdat ze graag zeggenschap willen over hun eigen uitvaart (Mathijssen & Venhorst, 2019). Dit leidt ertoe dat steeds meer gezonde mensen in gesprek gaan met een uitvaartbegeleider om de mogelijkheden te bespreken en een … [Lees meer...] over‘Eerst een gemakkelijke vraag?’
Taalbeleid in Nederland
In dit college in de cursus sociolinguïstiek besteden we aandacht aan het taalbeleid in Nederland. Hoe is een en ander geregeld voor het Nederlands? En voor andere hier gesproken talen? … [Lees meer...] overTaalbeleid in Nederland
Luisteren naar dieren – met Bibi Dumon Tak
Wat zijn ‘tot machines gemaakten’? Waarom kwispelt een hond naar links? En wat staat er in de korte briefjes van de wolf? In deze aflevering praten we met Bibi Dumon Tak, schrijfster, dierenambassadeur en nu ook gasthoofdredacteur van het dierentaalnummer van het tijdschrift Onze Taal. … [Lees meer...] overLuisteren naar dieren – met Bibi Dumon Tak
Niet durven gokkend
Toen Martijn van Bruggen zich opgaf voor SLAMsterdam wist hij nog niet dat hij vlak daarvoor de U-slam zou winnen. In de woorden van Martijn op Instagram: Soms lees je iets wat best goed klinkt maar wat bij nader inzien eigenlijk niet kan volgens de grammatica van het Nederlands. (Net zoals bij de verleden tijd van de infinitief.) Dan zijn er twee vragen. In de tekst … [Lees meer...] overNiet durven gokkend
Claude van de Berge • Zangstem in de gespleten sneeuwsteen
•• Uit Heelal en stem, de nieuwe bundel van Claude van de Berge. Zangstem in de gespleten sneeuwsteen (1) Stem en heelal openen zich in elkaar. En vervulling straalt in het heldere schijnsel vanhun vervloeiingen. De echo van de ziel is de resonantie van hun nulpunt.En niets wat we zijn, is een werkelijkheid. Niets wat we zijn, was ooit bestemd een … [Lees meer...] overClaude van de Berge • Zangstem in de gespleten sneeuwsteen
Liederen uit het Gruuthusehandschrift
Vijftig canonteksten in de klas (13) Op het einde van de veertiende eeuw was er in Brugge (Vlaanderen) een groepje vrienden, allemaal burgers van de stad, die elkaar geregeld ontmoetten om gedichten te lezen en te beluisteren of om samen liederen te zingen. Na een tijd beschikten de mannen en vrouwen van het gezelschap over een mooie verzameling liederen, gedichten en … [Lees meer...] overLiederen uit het Gruuthusehandschrift
Stelen chatbots van auteurs?
Ik heb me lange tijd verbaasd over auteurs of kunstenaars die vinden dat de grote taalmodellen waarop chatbots gebaseerd zijn hun werk ‘stelen’. Zonder dat zij ervoor betaald worden, zeggen ze, maken de bedrijven achter die modellen goede sier met hun werk. Ook onlangs was er weer onrust, toen er een lijst circuleerde van boeken waarvan Meta, het bedrijf achter onder meer … [Lees meer...] overStelen chatbots van auteurs?
Dag van de Hongaarse Neerlandistiek 2025 – 55 jaar Nederlands aan de ELTE
Afgelopen vrijdag 25 april was het zover. Op de Eötvös Loránd Universiteit ELTE werd de 25ste editie van de Dag van de Hongaarse Neerlandistiek gevierd, een dag die om de beurt wordt georganiseerd door een van de drie vakgroepen Neerlandistiek in Hongarije. De ELTE had dit jaar het thema ‘Woorden INlijven: Nederlands binnen en buiten het boek’ gekozen. Na ontvangst met koffie, … [Lees meer...] overDag van de Hongaarse Neerlandistiek 2025 – 55 jaar Nederlands aan de ELTE
Verschenen: Land van redenaars en debat
Bij Uitgeverij Prometheus publiceerde Henk te Velde onlangs zijn nieuwe boek Land van redenaars en debat. Politieke welsprekendheid en discussiecultuur in Nederland van 1800 tot nu. Van Frans Timmermans en Joop den Uyl tot koningin Wilhelmina, Cleveringa, Colijn, Kuyper en Domela Nieuwenhuis zijn er bekende speeches overgeleverd. Van Mark Rutte tot Thorbecke waren er … [Lees meer...] overVerschenen: Land van redenaars en debat
Knettergek
Volgens Donald Trump is Vladimir Poetin knettergek. Op zijn platform Truth Social schreef hij: ‘Ik heb altijd een zeer goede relatie gehad met Poetin, maar er is iets met hem gebeurd. Hij is KNETTERGEK geworden!’ Nu is Trump zelf een evenwichtige, verstandige man, die zijn woorden wikt en weegt – hij zal nooit zomaar iets eruit flappen. Dus om welke reden vindt hij dat zijn … [Lees meer...] overKnettergek
Jotie T’Hooft • Aan mijn prinses
Aan mijn prinses Liefste, hart en woordenHouden voor jou stil,Jij blinde vlek in mijn vermoordenVan wat ik vergeten wil. Kleine vink, lieve kleine kinkel— De liefde speelt mij parten —Baby-face, bijou, scharminkelVoor wie ik alles weer wil tarten Tot ik, als vroeger, blind van pijnWeer neerlig, eenzaam in het laken,Het gaat niet om het zijnMaar om wat wij er van … [Lees meer...] overJotie T’Hooft • Aan mijn prinses
Over taalverloedering
Alle leden van de Dienst Communicatie waren naar de vergaderruimte in het C-gebouw afgezakt. Ze hadden zich alfabetisch van links naar rechts op hun respectieve stoelen gezet. Aan gene zijde van het lokaal stond een persoon in lang zwart pak, met achter zijn rug een drietal individuen van gelijksoortige snit. Toen iedereen gezeten was, nam de man vooraan het woord. 'Awel, … [Lees meer...] overOver taalverloedering
