Volgens de voornaamkundige Gerrit Bloothooft is Friesland de Nederlandse provincie met de meest afwijkende voornaamkeuze. Dat zal verband houden met het feit dat er ook veel meer Friese dan Nedersaksische, Limburgse of Brabantse namen zijn. In een artikel in het Journal of Germanic Linguistics beschrijven Geert Booij en Willem Visser één manier waarop de omvang van de Friese … [Lees meer...] overWaarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Fries
Verschillen tussen het Nederlandse ‘genoeg’ en z’n Friese cognaten
Het Nederlandse woord genoeg en z'n Friese cognaten hebben zich niet helemaal op dezelfde manier ontwikkeld. Zowel hun betekenis als hun plaatsbaarheid in zinnen en woordgroepen is verschillend. De Friese talen verschillen onderling ook weer. Ik geef hier voor genoeg-onderzoekers een klein (vrijwel zeker onvolledig) overzichtje van verschillen die mij zijn … [Lees meer...] overVerschillen tussen het Nederlandse ‘genoeg’ en z’n Friese cognaten
Komt heit hast yn?
Yn Fryslân kinst ien net allinnich mei ‘do’ of ‘jo’ oansprekke, mar ek yn de tredde persoan, lykas yn ‘Mem, kin mem my helpe?’ Dat bart faak yn de famyljesfear, mar komt ek foar op de wurkflier of op skoalle, lykas in studint dy’t my freget ‘Hat Gerbrich de tentamens al neisjoen?’ Dy gewoante makket de Fryske oansprekfoarmen in nijsgjirrich ûnderwerp fan ûndersyk. Want wêrom … [Lees meer...] overKomt heit hast yn?
Dat is gjin raven mar in rjûn!
Friesland wordt weer Frieser van taal, leert ons nieuw onderzoek, maar het kan Frieser nog, want de taal herbergt inmiddels vele Nederlandse woorden waarvan oorspronkelijk Friese evenknieën bestaan of te achterhalen zijn, zoals rjûn naast raven/raaf. Afzondering en invloed Mede dankzij de uitgestrekte venen en moeren die vroeger de wereld der Friezen … [Lees meer...] overDat is gjin raven mar in rjûn!
Taal by de hûsdokter
Yn Fryslân meie minsken Frysk prate, ek by de húsdokter. Dochs dogge in soad minsken dat net, ek al wolle se dat wol graach. As ik yn myn hûsdokterspraktyk kom, dan stean ik foar in kar: praat ik as ûnfertochte Friezinne út de Legeaën Frysk of Nederlânsk. Foar dy kar steane al of net bewust hiel wat Friezen en Friezinnen. Dy kar wurdt maklik as de fiertaal yn de praktyk Frysk … [Lees meer...] overTaal by de hûsdokter
10 april 2025: Symposium Erkende Talen
Thema: Hoorbaar en zichtbaar Taal speelt een belangrijke rol in alle domeinen van het leven. Taal hoor en zie je thuis, op straat, op school, in de zorg, op het werk, online… Hoe kunnen we zorgen dat de erkende talen in al deze domeinen (nog) meer hoorbaar en zichtbaar worden? Het symposium Erkende Talen staat in het teken van het uitwisselen van kennis en … [Lees meer...] over10 april 2025: Symposium Erkende Talen
Hoe het Nederduits naar Friesland kwam
Toevallig heb ik kort achter elkaar twee boeken over de geschiedenis van Friesland gelezen. Het eerste daarvan, Sandra Langereis’ recente biografie Machineman. De tijden van Eise Eisinga (2024) staat hier niet ter recensie maar riep wel een taalvraag bij mij op die in het tweede boek centraal staat. Eisinga (1744-1828) groeide op in Dronrijp en woonde daarna in Franeker, de … [Lees meer...] overHoe het Nederduits naar Friesland kwam
Op z’n Fries ‘Nederduits’
Bij de te verschijnen monografie over de ontwikkeling van vroegmodern Nederlands in een meertalige omgeving Op het eerste gezicht lijkt het opvallend om deze aflevering van de column Op syn …, die de afgelopen anderhalf jaar in het Fries op Frisistyk verscheen, nu in het Nederlands op Neerlandistiek tegen te komen. Het is evenwel heel logisch gezien het tweede element van … [Lees meer...] overOp z’n Fries ‘Nederduits’
13 febrewaris 2025: promoasje Raoul Buurke
Op 13 febrewaris sil Raoul Buurke syn proefskrift ferdigenje oan de Ryksuniversiteit Grins. Syn ûndersyk giet oer klankferoaringen yn it Frysk en Nedersaksysk. Sjoch op de webside fan de RUG foar mear ynformaasje oer tiid en plak fan de promoasje: Frisian and Low Saxon in flux | Komende promoties | Promoties | Rijksuniversiteit Groningen. Sjoch hjir foar mear ynformaasje oer … [Lees meer...] over13 febrewaris 2025: promoasje Raoul Buurke
Internationale WikiWomen-uitwisseling Fryslân 2024 zet vrouwen in de schijnwerpers
Afgelopen november vormde Leeuwarden het bruisende middelpunt van de derde en laatste uitwisseling van bovenbouwleerlingen uit minderheidstaalregio’s in het kader van het project WikiWomen. Leerlingen en docenten uit Ierland en Baskenland kwamen naar Fryslân om gedurende drie dagen te leren over de Friese taal en cultuur en om met elkaar samen te werken op het gebied van … [Lees meer...] overInternationale WikiWomen-uitwisseling Fryslân 2024 zet vrouwen in de schijnwerpers
Verschijnt binnenkort: Taal van het Friese landschap
Het Friese landschap is een boeiend geheel van gevarieerde gebieden. Het merengebied, de kleistreken van Westergo en Oostergo, de woudstreken, het Waddengebied of Gaasterlân, steeds zijn er veel bijzondere plekken als je erdoorheen rijdt, fietst, vaart of loopt. Dat landschap is in de afgelopen eeuwen sterk veranderd. Er is veel verdwenen en begrippen die erbij hoorden zijn … [Lees meer...] overVerschijnt binnenkort: Taal van het Friese landschap
Etymologica: bij het opnemen van Friese Plaatsnamen in de etymologiebank
Onlangs zijn de Friese Plaatsnamen: Alle steden, dorpen en gehuchten van Karel Gildemacher (2007) toegevoegd aan de Etymologiebank, als aanvulling op de Nederlandse plaatsnamen verklaard van Gerald van Berkel en Kees Samplonius. Hieronder volgt wat toelichting over de gemaakte keuzes voor het Friese plaatsnamenboek. Werkwijze Het samenstellen van een plaatsnamenboek … [Lees meer...] overEtymologica: bij het opnemen van Friese Plaatsnamen in de etymologiebank
400 Friestaligen gezocht voor online experiment over onderbewuste vooroordelen
Associeert het brein positieve dingen met de Friese taal, of toch eerder met de Nederlandse taal? En hoe zit dat dan met negatieve dingen? Dr. Hielke Vriesendorp van de Fryske Akademy en de Universiteit Utrecht vraagt de hulp van 400 Friestaligen, binnen en buiten de provincie Friesland, en 400 niet-Friestaligen om dit te onderzoeken. Vriesendorp ontwikkelde een online … [Lees meer...] over400 Friestaligen gezocht voor online experiment over onderbewuste vooroordelen
Skriuwersfakskoalle ferbynt him mei lanlike fakoplieding
De Skriuwersfakskoalle is yn 2021 úteinset as inisjatyf fan Leeuwarden City of Literature, Tresoar en Schrijversvakschool Groningen. De oplieding hat yntusken studinten yn meardere learjierren. De Skriuwersfakskoalle giet fan 1 july 2024 ôf fierder ûnder de flagge fan de lanlike Schrijversvakschool. Dy organisaasje biedt al mear as 40 jier in dieltiidoplieding rjochte op it … [Lees meer...] overSkriuwersfakskoalle ferbynt him mei lanlike fakoplieding
Meartaligens yn de praktyk: Suzanne Dekker promovearre op ûndersyk nei meartaligens op Fryske basisskoallen
Suzanne Dekker promovearre tongersdei 13 juny 2024 oan de Ryksuniversiteit Grins op har proefskrift 'Multilingualism in Heads, Hearts, and Hands’: Attitudes towards the development, implementation, and evaluation of multilingual approaches in Frisian primary schools. It promoasjeûndersyk is útfierd binnen it 3M Project (Meer kansen Met Meertaligheid) en giet oer it … [Lees meer...] overMeartaligens yn de praktyk: Suzanne Dekker promovearre op ûndersyk nei meartaligens op Fryske basisskoallen
Oproep Tresoar Fellow 2025
[English below] Tresoar en de Vrienden van Tresoar stimuleren een nieuwe generatie onderzoekers van de Friese geschiedenis, literatuur en/of cultuur. Gezamenlijk hebben zij het Tresoar Fellowship ingesteld. Ieder jaar wordt een stipendium beschikbaar gesteld aan een jonge academicus uit binnen- of buitenland. Hiermee kan een innovatief onderzoeksproject van maximaal … [Lees meer...] overOproep Tresoar Fellow 2025
“Trije krânsen yn ’t kessen”
Sagen over heksenkransen bij verzamelaar Dam Jaarsma Heksen maken een groot onderdeel uit van volksverhalen. Vooral in sagen komen ze heel veel voor; een subgenre van volksverhalen waarin mensen vroeger vaak echt geloofden, in tegenstelling tot sprookjes die wel degelijk fictief waren. Alleen al in de Volksverhalenbank van de Lage Landen krijg je zo’n 13.000 resultaten met … [Lees meer...] over“Trije krânsen yn ’t kessen”
Fakatuere: Promovendus Fryske literatuer
De Rijksuniversiteit Groningen hat in nije fakatuere foar in promovendus Fryske Literatuer. Sjoch hjir foar mear ynformaasje. … [Lees meer...] overFakatuere: Promovendus Fryske literatuer
Besprek: Eelko Alta ‘Een Atlas die de hele wereld had getorst’
Op Biografieportaal ferskynde dizze wike fan de hân fan sjoernaliste Marita de Jong in kritysk besprek fan Philippus Breukers biografy fan Eelko Alta: De Friese historicus en letterkundige Philippus Breuker (1939) maakt het de lezer niet gemakkelijk in zijn nieuwste boek Eelko Alta (1723-1798) Biografie van een verlicht volksvoorlichter, uitgegeven door Noordboek. … [Lees meer...] overBesprek: Eelko Alta ‘Een Atlas die de hele wereld had getorst’
Sit der yn “datst de wedstryd winne silst” in klitysk foarnamwurd?
Okkerdeis fette Marc van Oostendorp op Neerlandistiek in nijsgjirrich stik fan Astrid van Alem gear. Dêr nimt se de tried yn op fan in lang rinnende diskusje oer bynwurdbûging yn it Frysk. Wat ding oft it ûnderstreke stobbeleintsje -st yn bygelyks ... datst der moarn by bist is, dat witte wy nammentlik noch altyd net krekt. Dat jildt ek foar de wat gruttere stobbeltsjes -ste en … [Lees meer...] overSit der yn “datst de wedstryd winne silst” in klitysk foarnamwurd?
Wer wat nijs! Mooglikheden foar Frysktalich krantenijs
It Frysk? Dan moatst yn Provinsje Fryslân wêze! Dêr binne sawol it Frysk as it Nederlânsk offisjele talen en binne de measte sprekkers fan it Frysk te finen (De Jong & Hoekstra, 2015; Wet Gebruik Friese Taal, 2014). It Frysk is lykwols ûnderdiel fan it folle gruttere Europeeske taalferskaat, mei’t it ien fan de 82 regionale talen of minderheidstalen fan 207 taalmienskippen … [Lees meer...] overWer wat nijs! Mooglikheden foar Frysktalich krantenijs
Hoe sit it no krekt: Sichtberens fan it Frysk op NHL Stenden yn Ljouwert
De grutte hegeskoalle yn Ljouwert is NHL Stenden. De hegeskoalle hat sa’n 22.000 studinten en 2000 meiwurkers mei mear as 100 ferskillende nasjonaliteiten (NHL Stenden, 2023). Om‘t der sa’n grut ferskaat oan nasjonaliteiten op de hegeskoalle is, soe men ferwachtsje dat dêr ek in soad ferskillende talen sichtber binne, dus yn it gebou, op de webside en yn de kommunikaasje fan … [Lees meer...] overHoe sit it no krekt: Sichtberens fan it Frysk op NHL Stenden yn Ljouwert
Leve de spreektaal
Altijd fijn, natuurlijk, als de krant opkomt voor taal en cultuur, zoals NRC dat vrijdag deed voor het Fries, en ook een beetje voor het Nederlands. De krant steunde daarmee een advies van de KNAW dat vorige week verscheen en waarin werd gesteld dat de Nederlandse overheid moet garanderen dat er minstens één universitaire opleiding Fries overeind moest blijven – zoals een … [Lees meer...] overLeve de spreektaal
Grammatika fan it Sealterfrysk op Taalportaal
Op de grammatikawebsite Taalportaal.org stiet sûnt 13 desimber in Ingelsktalige grammatika fan it Sealterfrysk. Dat is in foarm fan it Frysk dy't praat wurdt yn de Dútske gemeente Sealterlân. De grammatika is in gearwurkingsprojekt fan de Fryske Akademy, it Seeltersk-Kontoor, it Instituut voor de Nederlandse Taal en de Japanske Kyushu-universiteit. Op Taalportaal.org wienen … [Lees meer...] overGrammatika fan it Sealterfrysk op Taalportaal
Tryater zoekt Friese taalvarianten voor Europees project
Voor een communityproject over taal zoekt Tryater mensen van divers pluimage die een Friese streektaal beheersen en daar van januari tot en met maart 2024 iets moois mee willen maken. In het kader van het Europese project Phōnē produceert Tryater de performance Wurden, over het Fries en al zijn variaties. Na een aantal uitvoeringen in maart in het eigen gebouw in Leeuwarden … [Lees meer...] overTryater zoekt Friese taalvarianten voor Europees project
