Met de reeks 'woorden temmen' geef je in een handomdraai een nieuwe impuls aan je poëzieonderwijs. Ter gelegenheid van de tweede druk van 'Van kop tot teen met Charlotte Van den Broeck en Jeroen Dera' publiceert Neerlandistiek ervaringsverhalen van docenten die de reeks inzetten in hun klas. Vandaag: het verhaal van Wendela de Raat, docent Nederlands op het Leidsche Rijn … [Lees meer...] overWoorden temmen in de klas: ‘Kutje’
Artikel
Hoe modern was de jambe?
Zoals alle geschiedenis wordt ook de literatuurgeschiedenis graag opgevat als een serie periodes: eerst deden de dichters dit, toen stond er een nieuwe generatie op en die zette zich af tegen dit en deed daarom dat, totdat er weer een nieuwe generatie angry young men kwam met zus, een generatie later gevolgd door zo. Eric Weiskott is een Amerikaanse letterkundige die zich … [Lees meer...] overHoe modern was de jambe?
Opgezwolle, Eigen wereld (2006)
Top 20 van Nederlandstalige Protestalbums: 4. Opgezwolle, Eigen wereld (2006) Het Parool meldde op 1 december 2020 dat luisteraars in Nederland graag muziek van eigen bodem luisteren. Het jaarlijkse overzicht van meest gestreamde artiesten op Spotify wees dat uit: de top 5 van meest beluisterde artiesten via deze muziekdienst bestond uit Snelle, Boef, Frenna, Lil’ Kleine en … [Lees meer...] overOpgezwolle, Eigen wereld (2006)
Die historie van Fortunatus borse : capittel [50] en slot
Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [50] en slot
Achtergelaten gedichten van Lucebert
Voor €24,99 kan de poëzieliefhebber een door de Bezige Bij uitgegeven en door Graa Boomsma bezorgde uitgave kopen van ‘achtergelaten gedichten’ van Lucebert. Achtergelaten gedichten? Wat is daar precies aan de hand? Op 5 mei 2020 kreeg Boomsma inzage in een pakket teksten, bewaard in de Van Eeghenlaan, ten huize van Frieda Koch, nadat de keizer der vijftigers in maart 1952 uit … [Lees meer...] overAchtergelaten gedichten van Lucebert
Waarover je Harry Mulisch nooit hoorde
Het verschijnen van De nieuwe koloniale leeslijst is een gebeurtenis van literair-historisch belang, een boek dat de plaats van de (post)koloniale letteren verandert. Ja, schrijvers uit de kolonieën doen al heel lang van zich laten spreken, en hebben ook al heel lang lezers in Nederland weten te vinden. Ja, Michiel van Kempen doet al heel lang onvermoeibaar zendingswerk als … [Lees meer...] overWaarover je Harry Mulisch nooit hoorde
Beknot of gevallen? (deel 2)
In een wereld vol onlineverbinding zijn de nieuwe termen op het gebied van racisme en geslacht van Amerikaanse afkomst. Of ze naadloos over te planten zijn, is de vraag. Ook blijft het maf dat na de protestdecennia tegen imperialisme en kapitalisme, die onze geschiedschrijving hebben bepaald, de grootste taalinvloed uit Amerika komt. Culturen van buiten die lingua franca – … [Lees meer...] overBeknot of gevallen? (deel 2)
Van een jongetje dat een andere naam kreeg (1945)
Jeugdverhalen over joden (141) In deze reeks publiceert Ewoud Sanders het ruwe materiaal voor een in 2022 te verschijnen boek met een analyse van deze bronnen. Auteur: Cornelia Theodora Jongejan-de Groot (1899-1980)Oorspronkelijk Nederlands Herkomst en drukgeschiedenis Cornelia Theodora Jongejan-de Groot (1899-1980) was journaliste en redacteur van het maandblad … [Lees meer...] overVan een jongetje dat een andere naam kreeg (1945)
Vautloos spellen
“Aan spelling wort veel te veel tijt en aandacht besteet. Nu even eerlik: heeft u begrepen wat hier staat? Ja, natuurlik heeft u dat, net zo goet als u de rest van dit stuk zult begrijpen, ondanks de vereenvaudigde spelling ervan”. Zo opende ik bijna 50 jaar geleden in Vrij Nederland mijn reactie op Harry Mulisch’ pamflet Soep lepelen met een vork, wat op zijn beurt een … [Lees meer...] overVautloos spellen
Beknot of gevallen?
Deel 1 Bestaat er een taal die meer synoniemen dan het Nederlands heeft voor debatten die even plots oplaaien als dat ze gaan liggen en aldus, onterecht, energieverspilling lijken? Ik noem: heisa, gedoe, reuring, omhaal, kabaal, consternatie, geharrewar, bombarie, tamtam, drukte, stampei, trammelant, stennis, gesodemieter, ophef, tumult, deining, soesa. Zeker op het … [Lees meer...] overBeknot of gevallen?
Die historie van Fortunatus borse : capittel [49]
Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [49]
Top 40 van de Gouden Eeuw – 3a
Om opnames en uitgave van de Top 40 mogelijk te maken, zijn wij een crowdfundingsactie gestart: steunleiden.nl/project/top-40-van-de-gouden-eeuw .Doneer nu en ontvang de cd en/of het liedboek als beloning! Psalm 24 Kenmerkend voor deze prachtige melodie uit het Geneefse psalter is de kwintsprong aan het begin (van de eerste naar de vijfde toon), waarna de wijs via een … [Lees meer...] overTop 40 van de Gouden Eeuw – 3a
Ménage à deux (Pijpelijntjes)
Quand le dédicataire d’un roman en achète tous les exemplaires pour les brûler Lees een vertaling van hoofdstuk 1 van Pijpelijntjes van Jacob Israël de Haan in het Frans. En een inleidend essay van vertaler Daniel Cunin. Issu d’une famille juive orthodoxe, pauvre et très nombreuse, Jacob Israël de Haan (1881-1924) devient enseignant à une époque … [Lees meer...] overMénage à deux (Pijpelijntjes)
Effectief en fameus
Gids voor verborgen spraakverwarringen tussen Belgen en Nederlanders (9) Effectief Zowel Nederlanders als Belgen gebruiken dit woord om doeltreffendheid aan te geven: De rechercheurs gaan effectief te werk in de moordzaak; de communicatie tussen de instanties verloopt niet effectief; die klusjesman maakt effectief gebruik van zijn gereedschappen; paracetamol is een … [Lees meer...] overEffectief en fameus
Voornamen met een specifiek herkomstland
Voornamendrift 80 Er zijn typisch Nederlandse voornamen, zoals Sanne en Jeroen. Die worden in Nederland vrijwel alleen gegeven door ouders met wortels in dit land. Zo kunnen ook ouders met een migratieachtergrond in de voornamen van kinderen hun band met de taal en cultuur van herkomst benadrukken, naast het vaste gegeven van de achternaam. Ze doen dat om tradities voort … [Lees meer...] overVoornamen met een specifiek herkomstland
Egmondse Willeram
Geschiedenis van het Nederlands in 100 literaire werken (4) De oudste Nederlandse tekst die overgeleverd is in de oorspronkelijke hand van degene die zelf verantwoordelijk was voor de tekst, in dit geval: de vertaler, heet de Egmondse Willeram. Het kreeg die naam omdat het mogelijk geproduceerd is in de Abdij van Egmond. Er is nog een naam: de Leidse Willeram, omdat het … [Lees meer...] overEgmondse Willeram
Achter het achtervoegsel (5): Opelette
Er zijn pas vier afleveringen verschenen van de rubriek Achter het achtervoegsel en het verheugt ons dat de R-factor inmiddels ruim boven de 1 ligt. Verschillende mensen hebben de moeite genomen om ons – in het commentaar bij het stuk zelf of in afzonderlijke e-mails – bijzondere of minder courante ette-woorden toe te sturen. Enkele weken geleden ontving ik een mail van een … [Lees meer...] overAchter het achtervoegsel (5): Opelette
Die historie van Fortunatus borse : capittel [48]
Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [48]
Ik vaccineer
Dat we nu binnen een paar maanden tijd allemaal een vaccin krijgen toegediend, leidt tot veel taalgevoelens. Zo zat ik me gisteren net af te vragen waarom het me stoort als andere Nederlandstaligen op de sociale media spreken over "a jab" als ze een vaccinatie bedoelen, toen er een vraag kwam. Eerst die jab, die idiomatisch Engels blijkt te zijn. Dat is geloof ik wat me … [Lees meer...] overIk vaccineer
marionet / trekpop
Verwarwoordenboek vervolg (217) marionet / trekpop De woorden overlappen in betekenis, maar er is wel verschil in ‘taalsfeer’. marionet aan draden beweegbaar figuurtje in poppenspel, … [Lees meer...] overmarionet / trekpop
De kracht van herhaling
Lieke Marsman voor de klas (5) De driestemmige herdenking die Lieke Marsman schreef voor opvoering 'na de Dam' gisterenavond leent zich bij uitstek voor bespreking in de klas. Als het twee minuten zogenaamd stil is, is het een enorm geroezemoes in heel veel hoofden. Dat geroezemoes noteerde Lieke Marsman, en allerlei toneelgroepen in heel Nederland voerden het uit. Ik … [Lees meer...] overDe kracht van herhaling
Hersenmutor maakt van spellen spelen
Grammatica weer eens in discussie En daar is-ie weer, nog voor de zwaluwen terug zijn en de komkommers rijp: de discussie over de grammatica van het Nederlands. Aangewakkerd door een foutief bericht van elkaar klakkeloos overschrijvende journalisten met veel mening en weinig kennis (de ANS heeft in de nieuwe editie niks veranderd omtrent ‘groter dan’) ging het debat … [Lees meer...] overHersenmutor maakt van spellen spelen
Die historie van Fortunatus borse : capittel [47]
Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [47]
Voedsel voor het oog
Het overlijden van Hafid Bouazza is ook een verlies voor de taal. Definitief zwijgt nu een auteur die het Nederlands wist op te rekken door het terug in contact te brengen met zijn eigen geschiedenis. Eeuwenoude literatuur en genres die gedateerd heten, lagen voor Bouazza dichterbij dan pakweg een sms-gedicht. Als schrijver was hij dus ook een … [Lees meer...] overVoedsel voor het oog
Een literatuurgeschiedenis als een fijn leesboek
De eerste zinnen van Bas Jongenelens inleiding tot zijn Basisboek Historische Letterkunde vormen een programma, zowel qua stijl als waar het gaat over de inhoud. Literatuurgeschiedenis is meer dan de gepubliceerde boeken op chronologische volgorde gelegd. Althans, eigenlijk is dat natuurlijk wel wat de literatuurgeschiedenis is, de literatuurgeschiedschrijving is dat niet. … [Lees meer...] overEen literatuurgeschiedenis als een fijn leesboek
