Een matroos klimt naar het kraaiennest. Wat hij ziet, doet het bloed in zijn aderen bevriezen: een schip, gehuld in een vurige gloed, dobbert als een geest over de deinende zee. Hij ziet zeilen, maar geen teken van leven. Er bestaat voor hem geen twijfel: dit is het verdoemde schip waarover in elke haven wordt gefluisterd — de Vliegende Hollander die nooit zal … [Lees meer...] overDe Inktpodcast 28: De Vliegende Hollander. De Mythe bij Gerard Reve, Jef Last en Louis Ferron
Zoekresultaten voor:
Nar den buuet goan
“Nar den buuet goan” (naar de boot gaan) betekent in het Wichels “bevallen”. In Wichelen, het dorp waar de inzender van deze zin opgroeide, werd aan kinderen verteld dat baby’s werden afgehaald (ook “kuuepen” (kopen) genoemd) bij een van de vrachtschepen op de Schelde. Het Wichels is een overgangsdialect met opvallend veel dubbelvormen en diftongen. Wichelen is het meest … [Lees meer...] overNar den buuet goan
moderne maaie • André Looijenga
mêsten koperglânzgjendmeitsje har út pannedakken, beammenlos, glide beret efter de flatsjeshinne, Ljouwert ûnder ’t pompeblêdskûtsjes stome de stêd wer útde ûnsichtb’re Greuns, de marren op o kultureel briedplak! fan ôfbakte balkontsjes wolle joek op ’t koeltsje ta, it föhndegerslân yn, en oan ’e Iebygelyks – moai fuort –dat teewetter tusken tondeuze-fjild en … [Lees meer...] overmoderne maaie • André Looijenga
Jolanda Kooijmans • Constant
•• Uit Addertje van Jolanda Kooijmans — dat gaat over de duivel: “vier verhalende gedichten over het kwaad, over vervreemding, verdraaiing, angst, het verloren lopen in de wereld, het passeren van een kritische grens”. Constant(fragment) kijk hier zien we Constant opgroeien in een warm geel T-shirtmet bruine strepen, in de autogordel, achter het kinderslotdat is … [Lees meer...] overJolanda Kooijmans • Constant
Etymologica: De gudde in dienst der goden
Verspreid in de Germaanse wereld zijn oordnamen die herinneren aan de gudde, een heidense geestelijke uit lang verleden dagen. De aanduiding is afgeleid van god en lijkt ook verdacht veel op een oud woord voor doopgetuigen. Vele opzichten We weten dat onze heidense voorouders hier in goden en elven en dwergen en andere bovenzinnelijke wezens geloofden en daar allerhande … [Lees meer...] overEtymologica: De gudde in dienst der goden
En velen, zelfs de verstoktste gamers, veerden op
Ik ren niet meer voor iedere nieuwe bundel naar de boekhandel, maar als er een nieuwe bundel van Annemarie Estor is, maak ik een uitzondering. Haar poëzie heeft alles wat een mens van hedendaagse poëzie kan verwachten. Dat is in de eerste plaats taal: bijzondere woorden, die tesamen intrigerend, ja zelfs mooi, klinken. "In de hoogmoed van de oogstverwachting", staat in het … [Lees meer...] overEn velen, zelfs de verstoktste gamers, veerden op
Nieuw in de DBNL
De verschrikkingen van het noorden, het tweede boek van Andreas Burnier, komt deze maand beschikbaar. Burnier (1931-2002) werd geboren als Catharina Irma Dessaur in een liberaal Joods gezin. Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest ze als Joodse verschillende keren onderduiken. Na de oorlog schreef ze een veelzijdig oeuvre bij elkaar onder een mannelijk pseudoniem - een … [Lees meer...] overNieuw in de DBNL
Vacature: taalkundige / (junior) onderzoeker INT
Het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) is op zoek naar een taalkundige in de functie van (junior) onderzoeker. Solliciteren kan tot 3 juni 2025. Taken en opdrachten Je maakt als taalkundige deel uit van een interdisciplinair team dat taalinfrastructuur ontwikkelt voor het hedendaags Nederlands. Die infrastructuur bestaat uit corpora, lexicale en … [Lees meer...] overVacature: taalkundige / (junior) onderzoeker INT
Nachoem W. Wijnberg
Hij is dichter, schrijver en hoogleraar bedrijfskunde. Er verschenen romans van zijn hand als Landschapsseks en Alle collega’s dood. Hij schreef meer dan twintig dichtbundels, zoals Hoe het werkt en Namen noemen, en met zijn poëzie viel hij meermaals in de prijzen. Zo ontving hij de Jan Campertprijs en de P.C. Hooft-prijs voor zijn oeuvre. … [Lees meer...] overNachoem W. Wijnberg
AI en Cultuur
Over kennis, betekenis en wat daartussen ligt Er zijn dagen waarop ik denk: AI weet alles. En tegelijk niets. Dat klinkt paradoxaal, maar is het misschien niet. Want AI weet op een manier die losstaat van betekenis. Ze herkent, sorteert, anticipeert – maar begrijpt niets. Ze weet zonder ervaring, zonder context, zonder noodzaak. Dat besef kwam bij mij pas … [Lees meer...] overAI en Cultuur
Een bevlogen idealist voor een toegankelijke letterkunde
Laudatio Cees Klapwijk Gisteren reikte de KANTL de Taalpenning uit aan Cees Klapwijk, oprichter van de DBNL. Ik schreef daarvoor de bijgaande laudatio. Cees Klapwijk, die de KANTL vandaag eert, is de verpersoonlijking van een ideaal: het ideaal van de vrije toegankelijkheid van kennis over boeken, van kennis over de Nederlandse taal en letterren, vrije toegankelijkheid … [Lees meer...] overEen bevlogen idealist voor een toegankelijke letterkunde
Willem Bilderdijk • De taal
De taal Wiens dorstend hart naar ware kennis smacht;Naar waarheid zoekt, geen bloote schaduwschimmen;Het tuimlen schuwt in donkre nevelnacht,En hooger poogt dan 't aardsche slijk te klimmen;Beschouw' zich-zelf in 't innig zelfgenotDoor 't stemgeluid herkenbaar uitgegoten;'t Onschatbaarst erf van 's warelds Ondergod,In 't Godgeschenk der eedle Taal besloten.Die uitdruk van 't … [Lees meer...] overWillem Bilderdijk • De taal
Gratis posters voor op school
Voor docenten Nederlands Wil jij je leerlingen laten zien hoe veelzijdig de studie Nederlandse Taal en Cultuur is? Vraag dan gratis posters aan voor in het klaslokaal. De opleiding wordt belicht vanuit het perspectief van docenten, studenten en oud‑studenten. Bekijk hier voorbeelden van de posters. Speciaal voor in het lokaal Nederlands zijn er — naast de algemene … [Lees meer...] overGratis posters voor op school
Kruispunt/Croisement: Nederlands in Noord-Frankrijk
In het uiterste noorden van Frankrijk wordt her en der nog een dialectvariant van het Nederlands gesproken: het Vlaams of Frans-Vlaams. Hoe komt dat? Hoe verhouden de Nederlandse standaardtaal en de lokale dialectvariant zich vandaag tot elkaar? Wie zijn de mensen die Nederlands leren, onderwijzen en promoten? We gingen met de camera op pad en bezochten de mensen op het … [Lees meer...] overKruispunt/Croisement: Nederlands in Noord-Frankrijk
Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc
Vijftig canonteksten in de klas (11) Wat doe je als je plotseling te horen krijgt dat je heel binnenkort gaat sterven? Op die vraag wil het vijftiende-eeuwse toneelstuk Elckerlijc, dat letterlijk ‘Iedereen’ of ‘iedere mens’ betekent, een antwoord geven. De volledige titel is Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc. Hoe dat elckerlijc mensche wert ghedaecht Gode … [Lees meer...] overDen Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc
De weg van de meeste weerstand
Waarom leerkrachten basisonderwijs en Nederlands lezers moeten zijn Robert Frost schreef in het prachtige The Road not Taken over een splitsing in een bos waarbij de wandelaar moet kiezen tussen een onbekend, onbetreden pad en een goed gebaande, vaak gekozen weg. Het is een prachtig gedicht, waar heel wat in zit. Naar verluidt schreef Frost het naar aanleiding van … [Lees meer...] overDe weg van de meeste weerstand
Bespreking vwo-examen Nederlands 2025
Arnoud Kuijpers, net terug uit de examenzaal. … [Lees meer...] overBespreking vwo-examen Nederlands 2025
Vwo-eindexamen 2025: mijn antwoorden
Het is natuurlijk een eer als er een tekst van je is opgenomen in het centraal eindexamen: iemand heeft het de moeite waard gevonden om jouw tekst aan tienduizenden voor te leggen en hen te dwingen erover na te denken. Die eer overkwam me dit jaar toen een tekst van mij uit dit tijdschrift werd gelicht voor het vwo-eindexamen dat vandaag is afgenomen. Daarbij werd mij iets … [Lees meer...] overVwo-eindexamen 2025: mijn antwoorden
Ted van Lieshout • Moeder
Moeder Ik wil graag weten wanneer volwassenheid begint.Ik vraag het maar — mijn moeder zegt:hoe oud je ook bent, je blijft altijd mijn kind.Ze heeft haar dood nog niet gepland, is zelfs niet ziek.Ik heb wel alvast gezegd dat ik de kast wil hebben;tegen de tijd dat ik hem erf is hij antiek.Maar dat duurt nog vele jaren.Ze wijst soms naar de rust van Avondrood —daar wil ze … [Lees meer...] overTed van Lieshout • Moeder
Verschenen: Slavery in the Cultural Imagination
Debates, Silences, and Dissent in the Neerlandophone Space With the rising tide of scholarly and societal interest in the history and legacy of colonialism and slavery, this collection offers a much-needed diachronic analysis of the cultural representations of the lives and afterlives of those subjected to slavery and indenture. It focuses on the history of the … [Lees meer...] overVerschenen: Slavery in the Cultural Imagination
Petitie bibliotheek PC Hooft-Huis
De UvA wil de bibliotheek van het PC Hoofthuis sluiten. Een groep bezorgde betrokkenen is een petitie begonnen om te proberen dit tegen te gaan. Je kunt hier tekenen. … [Lees meer...] overPetitie bibliotheek PC Hooft-Huis
De taal van het Eurovisiesongfestival
Welke talen hoor je allemaal op het Eurovisiesongfestival? Waarom kiezen artiesten voor een bepaalde taal? En wat zie je als je het festival door een taalkundige bril bekijkt? In deze aflevering spreken we met iemand die daar alles van weet, taalkundige en Songfestivalliefhebber Paulette van der Voet. Paulette doet promotieonderzoek aan de universiteit van Umeå in Zweden en … [Lees meer...] overDe taal van het Eurovisiesongfestival
Wat ik van huis uit heb meegekregen, daar kon ik altijd mee verdergaan!
Tekstportret: Wyke Stommel In de serie Tekstportretten laat Jan Renkema iemand poseren in zijn tekstatelier, ter gelegenheid van een bijzondere aanleiding. Op 21 maart 2025 hield neerlandica Wyke Stommel haar oratie aan de Radboud Universiteit met als titel ‘De regels van (digitale) gesprekken’. Mijn ‘leerschool’ als kind en student Mijn … [Lees meer...] overWat ik van huis uit heb meegekregen, daar kon ik altijd mee verdergaan!
Kempton Park Wag
’n Vroeg Gesproke Africaansch Skets Vroeg Gesproke Africaansch (VGA) bring die verlede tot lewe met gedramatiseerde opvoerings en moderne video-sketsverwerkings van 1800’s Suid-Afrikaanse tekste. Hierdie skets is geïnspireer deur 'n brief uit 1831, wat in De Zuid Afrikaan gepubliseer is. Dit vertel die absurde ervaring van ’n selfaangestelde "Balju" wat mense onder … [Lees meer...] overKempton Park Wag
Servische neerlandistiek in tijd van protest
Stemmen uit Belgrado In november 2024 is in Novi Sad de overkapping van het treinstation ingestort waarbij 16 mensen zijn omgekomen. Als reactie daarop zijn universitaire studenten overal in Servië gestopt met naar colleges gaan, eerst op de universiteit van Belgrado, daarna ook op andere universiteiten. Leerlingen van middelbare scholen hebben hun voorbeeld gevolgd. In vier … [Lees meer...] overServische neerlandistiek in tijd van protest
