Confuc (12) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. De wekelijkse persconferentie van de ministerraad lijkt op een act voor elf journalisten en één … [Lees meer...] overEven voor de mensen thuis. Wat is een contourennota?
Artikel
De kleine pink en de grootste prutser ooit
Het was ergens verderop in 2023, de Algemene Politieke Beschouwingen van 20 september. GroenLinks en Partij van de Arbeid waren voorzichtig bezig, een vorm van samengaan uit te proberen en in de Tweede Kamer voerde Jesse Klaver (GroenLinks) namens beide fracties gezamenlijk het woord. Geert Wilders koos voor een aanval op de niet aanwezige nummer 1 van de kandidatenlijst, Frans … [Lees meer...] overDe kleine pink en de grootste prutser ooit
Werk aan Wikipedia!
Goed idee, onlangs, van een paar Britse wetenschappers: laten we als wetenschappers in deze lastige tijden ons richten op Wikipedia. Laten we met zijn allen proberen Wikipedia zo goed mogelijk te maken, laten we het (nog meer!) voor zien van alle informatie die we hebben, zodat onze medeburgers er ook gratis over kunnen beschikken. De Wikipedia wordt maandelijks 15 miljard … [Lees meer...] overWerk aan Wikipedia!
Frida Vogels
De enige die van mij hield was de poes. Ziek en met haar laatste krachten verliet ze het huis en kwam toch terug. Ik heb haar zien sterven. Wat een mens mist, is een poezenluikje. Daarom gaat het vaak mis tussen mensen en is de muziek de enige een troost. Schrijven is muziek maken, muziek spelen is schrijven. De poes, daar werd ik vrolijk van. … [Lees meer...] overFrida Vogels
Wouden zijn bossen
Maar wilden zijn barbaren ‘Wouden zijn bossen.’ Zo werd ik in de tweede klas door mijn docent Nederlands verbeterd. Om enigszins ontwikkeld over te komen moest je volgens hem de juiste verleden tijd van ‘willen’ gebruiken. Daar was ik wel gevoelig voor – sindsdien heb ik altijd ‘zij wilden’ en nooit meer ‘zij wouden’ gezegd. Ontwikkeling is één ding, échte wijsheid is … [Lees meer...] overWouden zijn bossen
Wat is er mis met opscheppers?
Het lijkt een universele wet: mensen hebben een hekel aan zelfverheffing, pochen, eigen roem, opschepperij. Ga naar een feestje en begin hoog op te geven over je eigen talenten, en wat je allemaal gepresteerd hebt in dit leven, In de loop van de avond zullen de mensen je allemaal beginnen te haten. Waarom eigenlijk? Dat vragen de Franse onderzoekers Valentin Weber en Hugo … [Lees meer...] overWat is er mis met opscheppers?
Snoeihard
Tweemaal hetzelfde woord maar met een totaal verschillende inhoud Om even warm te lopen eerst een korte stop in het Fries-Groningse grensgebied. Het is werkelijk ruim bekend: als je dáár met autochtonen spreekt, dan kan het gebeuren dat hetzelfde woord voor de één zelfs de tegengestelde inhoud heeft als voor de ander.Het is hier een open deur, maar neem nu wat uitgesproken … [Lees meer...] overSnoeihard
Jos Joosten als probeerder
In de vorige eeuw was het heel gebruikelijk dat literatuurcritici en hoogleraren in de letterkunde van tijd tot tijd een bundel uitbrachten van hun verspreid verschenen artikelen. Garmt Stuiveling en Albert Westerlinck, Kees Fens en Paul de Wispelaere, Hugo Brems en Wiel Kusters: allemaal hebben ze een rijtje van dat soort boeken op hun naam. En wie zelf weinig of niet aan … [Lees meer...] overJos Joosten als probeerder
Zo op een kier was het goed
'Een keuze uit eigen werk', staat op het omslag van Vonne van der Meers bundel De verhalen uit 1997. In boekvorm waren er op dat moment twee verhalenbundels van de schrijver verschenen: het debuut Het limonadegevoel & andere verhalen in 1985 en Nachtgoed uit 1993. Die bundels zijn allebei bijna integraal opgenomen in De verhalen. Uit Limonadegevoel is het verhaal 'Rook' … [Lees meer...] overZo op een kier was het goed
Een fijne collega met hart voor de zaak en oog voor mensen
In Memoriam Prof. Dr. Cor van Bree (1932 – 2025) Toen Cor van Bree op 25 september 1997 zijn afscheidscollege gaf, was hij vanaf zijn student-assistentschap in 1956 vier decennia aan de Leidse universiteit werkzaam geweest: eerst als (doctoraal)-assistent, vervolgens als wetenschappelijk (hoofd)medewerker en ten slotte vanaf 1982 als hoogleraar historische taalkunde … [Lees meer...] overEen fijne collega met hart voor de zaak en oog voor mensen
Wij zijn de universiteit
Terwijl de rampzalige consequenties van het radicaal-rechtse beleid voor het Nederlandse onderwijs iedere dag duidelijker worden (zomaar een voorbeeld: gisteren kondigde het Onderwijsmuseum in Dordrecht aan dat het zijn deuren moest sluiten), en de Amerikaanse wetenschap ons laat zien wat ons voorland is – voor zover we dat al niet aan bijvoorbeeld Hongarije konden aflezen –, … [Lees meer...] overWij zijn de universiteit
Een empathische poëzietolk
Tekstportret: Michiel van Kempen In de serie Tekstportretten laat Jan Renkema iemand poseren in zijn tekstatelier, ter gelegenheid van een bijzondere aanleiding. Onlangs nam hoogleraar Nederlands-Caraïbische Letteren, Michiel van Kempen, afscheid van de Universiteit van Amsterdam. Inderdaad, de Kempen Ik was een paar jaar oud, en ging mee naar de familie … [Lees meer...] overEen empathische poëzietolk
Etymologica: Plaintjes in het dictee
Onlangs gaf ik een dictee aan een groep die ik momenteel Nederlands als tweede taal onderwijs. Het was geen dictee van het bizarre type dat NPO2 vroeger uitzond, met praktisch ongebruikte woorden als przewalskipaard, crapaudtje en konterfeitsels, maar een dictee dat liet zien in hoeverre de cursisten de Nederlandse klank-teken-koppeling onder de knie hadden. … [Lees meer...] overEtymologica: Plaintjes in het dictee
Dialect rond het IJsselmeer
Het IJsselmeer is een interessant dialectgebied. In de jaren dertig van de vorige eeuw trok het al de aandacht van dialectonderzoekers: enerzijds komen drie van de belangrijkste dialectgroepen van ons taalgebied er samen, het Fries, het Nedersaksisch (de groep dialecten van Groningen tot de Veluwe) en het Hollands (waar we het Utrechts ook toe rekenen). Tegelijkertijd is er, … [Lees meer...] overDialect rond het IJsselmeer
‘Die historie van Meluzine’ (Gheraert Leeu, Antwerpen 1491) : capittels [84]-[85]
Die wonderlike, vreemde ende schone historie van Melusinen zoals gedrukt door Gheraert Leeu te Antwerpen in 1491. Kritische editie met reproductie van het unieke exemplaarKBR Brussel Inc B 1369,in combinatie met de proza-versie van Je(h)an d’Arras, bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve. Amsterdam 2025 Bibliotheek van Middelnederlandse … [Lees meer...] over‘Die historie van Meluzine’ (Gheraert Leeu, Antwerpen 1491) : capittels [84]-[85]
Wat zou Thomas hiervan vinden?
Over een lezing over Het archief Microsoft Teams haperde een beetje, maar toen ik eenmaal ‘binnen’ was, zag ik het spreekgestoelte en daarachter een groot scherm waarop reclame voor een literair festival gemaakt werd. In de chat zeiden mensen dat het geluid het niet deed. Zo gaat het eens in de twee weken op woensdagavond. Sinds een paar jaar volg ik namelijk elk … [Lees meer...] overWat zou Thomas hiervan vinden?
Geen woning, geen kroning
Iemand wil salaris inleveren in ons managersfeuilleton De verleden tijd van lijken "Mensen!" zei Wouter Pieterse, nu alweer vele jaren de held van dit verhaal sinds hij in 2011 in een manager veranderde. "Zoals jullie weten heeft het de regering vorige week behaagd om enorm te bezuinigen." Hij keek om zich heen om te zien wat voor effect zijn woorden hadden op de … [Lees meer...] overGeen woning, geen kroning
Permanente internering in het staatsasiel
Als brompot lijkt het me heilzaam te worden geconfronteerd met werkelijkheden die onomkeerbaar zouden zijn. Zoals met poëzie van de broodnuchtere milieuvernietiging genaamd Generatieve AI. In een vakartikel stonden twee gedichten, waarbij je mocht raden welke was gemaakt door iemand van vlees en bloed (‘echt’) en welke het resultaat was van algoritmes (‘nep’). De … [Lees meer...] overPermanente internering in het staatsasiel
‘Moet het nóg duidelijker?’
Wat is de relatie tussen lezer en schrijver in deze tijd? Het echte dwepen bestaat alleen nog maar incidenteel. Ilja Leonard Pfeijffer wordt door zijn volgers op Facebook nog uitvoerig bejubeld zodra hij iets plaatst. Misschien volg ik niet genoeg schrijvers, maar dat is de enige uitzondering die ik kan bedenken. Toch zullen veel lezers een band voelen met schrijvers van wie … [Lees meer...] over‘Moet het nóg duidelijker?’
Hype in plaats van talent
De afgelopen dagen heb ik het een en ander over boek 1 van Martin Rombouts geschreven. Misschien is dat niet helemaal fair, want het gaat mij eigenlijk niet om dat boek, maar vooral om de ontvangst van die roman door onder andere NRC. Ik besteed er nu nog één keer aandacht aan en dan ga ik weer iets leukers doen dan zeuren. Miriam Piters schreef … [Lees meer...] overHype in plaats van talent
Deelt u deze mening? Njah
Confuc (11) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. Schriftelijke Kamervragen. Het afgelopen parlementair jaar werden er elke werkdag wel tien gesteld. Hoeveel kost … [Lees meer...] overDeelt u deze mening? Njah
Een leerling van Cor van Bree
De afgelopen maanden zat ik in een spannend podcastavontuur, waarbij ik als een razende reporter door Zuid-Holland trok om met dialectsprekers en deskundigen te spreken. De veldwerker in mij kwam weer helemaal naar boven. De rode draad in dit verhaal: Cor van Bree. Bij elke neerlandicus die ik sprak dook zijn naam weer op. Iedereen had mooie herinneringen aan de hoogleraar. Net … [Lees meer...] overEen leerling van Cor van Bree
De geesteswetenschapper als lesboer
Ieder bericht waarin de drie lettergrepen Ep-po Bruins voorkomen, is een zorgelijk bericht voor de Nederlandse wetenschap. Inmiddels is het al zover dat zelfs als de minister van OCW iets zegt dat uit andere mond verstandig zou klinken, je als liefhebber van de wetenschap, toch bang wordt. Nu hij van het parlement zijn dreunen aan de wetenschap mag uitdelen, kwam Bruins van … [Lees meer...] overDe geesteswetenschapper als lesboer
De klas die Oroppa las
Over leesbevordering en de lat hoog (blijven) leggen Anne Steenhoff schiet in haar boek Een lui letterland niet naast doel: onderschat je leerlingen en ze maken geen vooruitgang. Het boek, dat een fantastisch pamflet is voor leesbevordering in het primair onderwijs, bevestigde voor mij dat ik al meer dan twintig jaar op hetzelfde spoor zit, dan wel in het middelbaar … [Lees meer...] overDe klas die Oroppa las
Soms schuchter, op een gemoffeld herenrijwiel
In memoriam Cor van Bree (1932-2025) De historisch taalkundige Cor van Bree is op 92-jarige leeftijd overleden. Hij was van 1968 tot 1997 verbonden aan de Vakgroep Nederlands in Leiden; vanaf 1983 als hoogleraar. Een aimabel mens en een gewaardeerde collega. Een paar herinneringen. Toen ik in 1975 in Leiden kwam werken, deelde ik een kamer met hem. Beroemd was zijn … [Lees meer...] overSoms schuchter, op een gemoffeld herenrijwiel
