Peter Heringa (H.G. Liebentrau, Peter Leberecht), geletterd dichter Geen enkele Nederlandse dichter heeft tijdens zijn leven zo zijn best gedaan om voor het grote publiek onzichtbaar te blijven als Peter Heringa (1945-1987). Rond zijn vijftiende schreef hij zijn eerste poëzie, maar pas vanaf 1982, in de laatste jaren van zijn leven, begon hij mondjesmaat te publiceren. Een … [Lees meer...] over‘Onzegbare verveling was mijn deel.’
Artikel
Zijn gebarentalen echte talen?
Wat iedereen moet weten over taal (13) Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier de komende weken op een rijtje. Ik denk dat er weinig vragen in de lijst zijn waarop het antwoord onder … [Lees meer...] overZijn gebarentalen echte talen?
Bibliophielen-gevoeligheidjes
Een paar jaar geleden nodigde de Leidse Universiteitsbibliotheek mij uit om een klein onderzoek te doen naar de boekenverzameling van Menno ter Braak (1902-1940), die als collectie was ondergebracht in het magazijn van de bibliotheek. In die verzameling bevond zich een groot aantal recensie-exemplaren, boeken die Ter Braak gebruikte om zijn besprekingen voor dagblad Het … [Lees meer...] overBibliophielen-gevoeligheidjes
Haagse shitshow
Het is even zoeken naar het goede woord. Er wordt volop over geschreven, gepraat en geklaagd. Tot nu toe hoorde en las ik woorden als chaos, deconfiture, demasqué, meltdown, ramsjpolitiek en natuurlijk puinhoop, puinbak en puinzooi. Ik heb het vanzelfsprekend over Nieuw Sociaal Contract (NSC), de partij voor Beter Bestuur, die het kennelijk een voorbeeld van goed bestuur … [Lees meer...] overHaagse shitshow
Zijn sommige talen beter dan andere?
Wat iedereen moet weten over taal (12) Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier de komende weken op een rijtje. Sommige vragen zijn vermoedelijk onzinnig voor wetenschappers. Vraag nooit 'Wat is … [Lees meer...] overZijn sommige talen beter dan andere?
Etymologica: Huisvlijt
Op 13 augustus vergeleek de Volkskrant de campagneposter van PVV-leider Geert Wilders, met een blonde vrouw en een vrouw met hoofddoek, als ‘zijn nieuwste staaltje huisvlijt’. Dat is geen positieve kwalificatie: de meeste mensen zullen net als ik huisvlijt associëren met gemacrameede tafelkleedjes en zelfgekleide asbakken uit de jaren zeventig. Van Dale is overigens milder in … [Lees meer...] overEtymologica: Huisvlijt
Het zijn en blijven
Het zijn en blijven, hoe je het ook wendt of keert, van alle dingen die ooit gezegd of geschreven zijn en zullen zijn op de wereld, altijd de bijzonder gezegde en geschreven dingen die je bijblijven. En dan maakt het niet uit of die gewild of ongewild zijn, per ongeluk of expres, vergipsingen zijn of dichterlijke observaties, onbeholpen vertalingen van Kuifje-dialogen of skits … [Lees meer...] overHet zijn en blijven
Wat is taalwetenschap?
Wat iedereen moet weten over taal (11) Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier de komende weken op een rijtje. De wetenschap die taal bestudeert heeft in het Nederlands drie namen: taalkunde, … [Lees meer...] overWat is taalwetenschap?
Het boekenvandalisme van E. du Perron
Charles Edgar (‘Eddy’) du Perron (1899-1940) is vooral bekend als de auteur van Het land van herkomst (1935), waarvan de titel doorklinkt in Het land van aankomst van Paul Scheffer. Samen met Menno ter Braak richtte Du Perron het toonaangevende tijdschrift Forum op. Hij was de man van het ventisme, het persoonlijke en authentieke in de literatuur, en hield er uitgesproken … [Lees meer...] overHet boekenvandalisme van E. du Perron
‘Het is hier stil en zomersch’
Neel Doff in de Kempen Stefan Brijs deed bijna vijfentwintig jaar geleden iets interessants: hij combineerde een biografische schets over een inmiddels nog maar weinig gelezen schrijfster met de geschiedenis van een paar decennia van het dorp waar ze woonde. De schrijfster was Neel Doff (1858-1942). Het dorp was Genk. Neel Doff, kwam de laatste decennia van … [Lees meer...] over‘Het is hier stil en zomersch’
Marcel Möring
Onder de tafel was voor mij als jonge schrijver mijn huis. De pointe, het hoogtepunt van mijn zoektocht, begon achter het afhangende tafelkleed. De mens heeft daarna geen woonplaats anders dan te midden van andere mensen, die, rond de tafel kletsend, het proces van entropie versnellen en zo het einde van de wereld in hun gesprekken opnemen. Dat de wanorde van een … [Lees meer...] overMarcel Möring
Internationaal gebaren
Om te weten te komen hoe iets werkt, is het vaak nuttig om te kijken naar grensgevallen. Het proefschrift waarop Aurélia Nana Gassa Gonga aanstaande maandag in Nijmegen hoopt te promoveren, gaat over een grensgeval waar het gaat om taal: het zogeheten International Sign (IS), een gebarentaalsysteem waarmee Dove mensen over de grenzen heen kunnen communiceren. Is IS een taal? … [Lees meer...] overInternationaal gebaren
Groslijst: Steffie Verstappen, Dit is wat ik je zeg
In haar debuutroman Dit is wat ik je zeg schrijft Steffie Verstappen een afscheidsbrief aan een huwelijk. Een huwelijk dat op de klippen loopt na de ontrouw van de man. De roman is autofictie en dus gebaseerd op haar eigen ervaringen van Verstappen, maar het is ook geen exacte weergave. Verstappen wil de lezer vooral een inkijk geven in hoe er verwijdering … [Lees meer...] overGroslijst: Steffie Verstappen, Dit is wat ik je zeg
De praatclub
Een van de leuke dingen van Nederlands oefenen met Oekraïners is dat je er zelf ook veel van opsteekt. Ik praat doorgaans met vijf oorlogsvluchtelingen, vier vrouwen en een man. Ze zijn hoogopgeleid en ik bewonder hun beheersing van het Nederlands. Wel hebben ze soms moeite om Nederlanders te begrijpen. Vandaar ons praatclubje, waar we van alles en nog wat … [Lees meer...] overDe praatclub
Sint Werenfried keert terug in Elst
Verschillende plaatsen in Nederland bewaren een herinnering aan de heilige Werenfried, een van de vroege verkondigers van het christendom in de Lage Landen. In Hoorn is er het Tabor-Werenfriduscollege, en in het nabijgelegen Wervershoof (een deel van Medemblik) draagt zowel de lokale basisschool als de kerk zijn naam. In het Friese Workum is Werenfried de beschermheilige van … [Lees meer...] overSint Werenfried keert terug in Elst
Wat onderscheidt menselijke taal van dierencommunicatie?
Wat iedereen moet weten over taal (10) Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier de komende weken op een rijtje. De laatste decennia is er steeds meer bekend geworden over de communicatie van … [Lees meer...] overWat onderscheidt menselijke taal van dierencommunicatie?
Groslijst: Peter Schrijvers, Een hoofd vol vlammen
Een hoofd vol vlammen van historicus Peter Schrijvers is op het eerste gezicht een soort ‘Whodunnit’. In september 1944 is een groot deel van België bevrijd. In het net bevrijdde Hasselt wordt een Amerikaanse soldaat (Paddy Doyle) vermoord. Het is aan het team van II CID (Criminal Investigation Division) om deze moord zo snel mogelijk op te lossen. Dit team bestaat uit … [Lees meer...] overGroslijst: Peter Schrijvers, Een hoofd vol vlammen
De meeste intellectuelen slapen lang uit
Over De litteraire salon van Andreas Burnier Nadat ik Een tevreden lach van Andreas Burnier uit had, las ik haar De litteraire salon. Dat die roman in 1983 bij Querido verscheen, ontleen ik aan gegevens in de DBNL; Atlas Contact, dat de achtste druk ervan uitgaf (2003) op basis waarvan de digitale uitgave werd samengesteld (2016) die ik las, houdt het echter op 1984. Het … [Lees meer...] overDe meeste intellectuelen slapen lang uit
Wat is het verschil tussen een taal en een dialect?
Wat iedereen moet weten over taal (9) Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier de komende weken op een rijtje. Taal en dialect zijn in wezen geen taalwetenschappelijke begrippen, maar … [Lees meer...] overWat is het verschil tussen een taal en een dialect?
Groslijst: Jilt Jorritsma, Autopsie
Een verhaal om te verteren De krant wil het overlijdensbericht voor het einde van de middag hebben als we het nog in de editie van morgen gedrukt willen hebben. Aan de keukentafel probeer ik iets op papier te zetten, maar ik vind het moeilijk de juiste woorden te vinden. Over gevoelens spraken we nooit echt, die waren er wel, maar niet in woord. Online zoek ik naar tips. … [Lees meer...] overGroslijst: Jilt Jorritsma, Autopsie
Neefjebetjes
Het is nog steeds twee voor twaalf. Vraag 3 en slot. Wat is dan het verschil tussen de tante- en neefjebetjes van Leopold, Heije, Slauerhoff en Hazes en die van de pietdesmeerpoetsen? Waarom zijn de betjes bij de heren dichteren pregnante manieren van zeggen en maken ze bij de damesheren vertaleren de indruk van haastwerk, klungelarij, sinterklaasrijm, onbeholpenheid? Waarom … [Lees meer...] overNeefjebetjes
Aanstekelijke alfabetische atletiek
Als aanvang Aangeschaft annex aanschouwd: alleszins aardige avonturenroman aangaande Afrika-reizigers alsook Afrika-bewoners. Auteur Abish ambieert: alles alfabetisch aangeharkt acceptabel aaneenrijgen – allereerst alleen A als aanvangsletter aanwendend, Angelsaksisch angehaucht. Bovenstaande alinea beschrijft Abish’ boek Alphabetical Africa, benevens – … [Lees meer...] overAanstekelijke alfabetische atletiek
Beïnvloedt taal het denken?
Wat iedereen moet weten over taal (8) Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier de komende weken op een rijtje. 'Beïnvloedt taal het denken?' is een grote vraag, misschien wel te groot voor … [Lees meer...] overBeïnvloedt taal het denken?
Groslijst: Arjan Visser, De allemansvriend
Interviews verpakt in een roman Als interviewer voor dagblad Trouw toetste Arjan Visser sinds 1997 van meer dan vijfhonderd bekende en onbekende Nederlanders hun levenswandel aan de Tien Geboden. In De allemansvriend vlecht hij op soepele wijze autobiografie en fictie door elkaar heen tot een intrigerende roman. Daarbij overtreedt hij zelf enkele Geboden en speelt hij in … [Lees meer...] overGroslijst: Arjan Visser, De allemansvriend
Het is nog steeds twee voor twaalf
Het is nog steeds twee voor twaalf, maar dan een paar afgesplitste minifracties van seconden later. Vraag 2 en slot: Wat hebben de Piet de Smeerpoets-vertalers Razoux, Last, Agatha, Oom Gus, Andriessen, Van Leent, Riemens-Reurslag, NN en Luursema met elkaar gemeen? Behalve dus dat ze allemaal in hun tijd Heinrich Hoffmanns tiental Struwwelpeter-gedichten uit 1845 hebben … [Lees meer...] overHet is nog steeds twee voor twaalf
