De laatste jaren krijgt taalkundig redeneren steeds meer aandacht in het schoolvak Nederlands. Maar wat houdt het precies in, en wat weten we erover uit wetenschappelijk onderzoek? In een drieluik in het Handboek Vakdidactiek Nederlands beantwoorden Leonie Goutier en Jimmy van Rijt deze vragen: … [Lees meer...] overTaalkundig redeneren in taalonderwijs
Neerlandistiek voor de klas
Betrouwbaarheid in het eindexamen Nederlands
In deze video wordt uitgelegd hoe je vragen over betrouwbaarheid in het examen kunt beantwoorden. … [Lees meer...] overBetrouwbaarheid in het eindexamen Nederlands
Heeft zinsontleding een positieve invloed op de lees- en schrijfvaardigheid?
In de media in Vlaanderen wint het klassieke zinsontledingsonderwijs snel aan symboolwaarde: als veruitwendiging van een “back to basics” beweging wordt zinsontleding door sommige journalisten opgevoerd als een schoolvoorbeeld van hoe hoge verwachtingen en ‘meer kennis’ in het basisonderwijs concreet vorm kunnen krijgen. Maar verhoogt het de kwaliteit van het basisonderwijs? In … [Lees meer...] overHeeft zinsontleding een positieve invloed op de lees- en schrijfvaardigheid?
Een lofrede op de studie Nederlands
(door een filosofiedocent) ‘De Studie Nederlands lijkt een knekelhuis’. Studenten lopen om de studie Nederlands heen ‘als was het een rottend karkas’, schreef Abdelkader Benali in 2021 in Trouw. Dat kwam volgens hem doordat er te weinig aandacht zou zijn voor vrouwelijke schrijvers, spoken word en multiculturele letteren. Het tegendeel is waar. Ik heb het afgelopen jaar … [Lees meer...] overEen lofrede op de studie Nederlands
De nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs in Nederland
Hoe zien ze eruit en hoe kwamen ze tot stand? Een doordacht curriculum, dat doen we samen Dat staat op de titelbladzijde van het document “Definitieve Conceptkerndoelen Nederlands” van de Nederlandse SLO. Het klopt ook. Ze hebben het samen gedaan. In Nederland ging men tijdens de afgelopen jaren door een uitgekiend proces van eindtermen-actualisering. Na een eerste … [Lees meer...] overDe nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs in Nederland
Nieuw digitaal leermiddel over Een revolverschot (1911) van Virginie Loveling
De Oost-Vlaamse schrijfster Virginie Loveling, die leefde van 1836 tot 1923, was de tante van Cyriel Buysse. Virginie en haar zus Rosalie vormden samen een invloedrijk literair duo in de 19de eeuw. Haar gevarieerde literaire productie bevat romans, poëzie en essays, maar ze is vooral bekend voor haar realistisch proza. Lovelings werk geeft de maatschappelijke toestanden van … [Lees meer...] overNieuw digitaal leermiddel over Een revolverschot (1911) van Virginie Loveling
Aan de slag met rijketeksten.org
Meld je nu aan voor onze roadshows! Bericht Taalunie Ben jij een beleidsmedewerker, lerarenopleider, pedagogisch begeleider of leerkracht en wil je ontdekken hoe je rijketeksten.org nog beter kan inzetten? Kom dan naar één van onze roadshows ‘Werken met rijke teksten’ in België en Nederland! We presenteren de vernieuwde en uitgebreide website rijketeksten.org, delen … [Lees meer...] overAan de slag met rijketeksten.org
Middelnederlandse Karelromans
Vijftig canonteksten in de klas (7) Het leermiddel over Karel ende Elegast is zowel bedoeld voor leerlingen die het verhaal al gelezen hebben als voor leerlingen die er in de klas pas mee kennismaken. Behalve vragen en opdrachten voor de leerlingen bevat het ook achtergrondinformatie voor de leerkracht, die de leerlingen achteraf ook zelf als correctiemodel kunnen … [Lees meer...] overMiddelnederlandse Karelromans
Ik wil poëzie niet meten en toetsen
Vorige week vertelde Sholeh Rezazadeh tijdens haar schrijversbezoek aan onze school hoe oprecht verbaasd ze was toen ze erachter kwam dat 'ons centraal eindexamen' op de middelbare school geen poëzie bevat. In bredere zin verbaasde ze zich er sowieso over dat poëzie zo weinig in de Nederlandse samenleving verweven zit. Dat was zij anders gewend. Niet lang daarna las ik het … [Lees meer...] overIk wil poëzie niet meten en toetsen
Helge Bonset over Eindtermen
De bekende vakdidacticus Helge Bonset bespreekt op de website Vakdidactiek Nederlands de nieuwe eindtermen in twee afleveringen: eerste het gehele pakket van eindtermen, en daarna de eindtermen per domein. Hij doet dit in polemische stijl: "Als er ergens geschrapt moet worden om de overladenheid van het examenprogramma tegen te gaan, is het wel eindterm 11, redeneren over de … [Lees meer...] overHelge Bonset over Eindtermen
Willem die Madocke maecte, Van den vos Reynaerde (ca. 1260)
Vijftig canonteksten in de klas (6) ‘Reynaert de vos’ is een van de vensters van de Canon van Vlaanderen. Ons nationale dierenepos wordt daar als volgt omschreven: ‘Van den vos Reynaerde is een van de oudste teksten in het Nederlands. Door de flitsende humor, de vaak obscene dubbelzinnigheden en de wellustige wreedheid werden de avonturen van Reynaert ontzettend populair. … [Lees meer...] overWillem die Madocke maecte, Van den vos Reynaerde (ca. 1260)
Verplicht fictie lezen met vmbo-leerlingen om de leesvaardigheid te verbeteren
Niets is zo goed voor de leesvaardigheid als het lezen van hele boeken. Toch gaan er stemmen op om leerlingen op het vmbo slechts fragmenten te laten lezen. Leraren Nederlands Matijs Lips, Anoek de Gardeijn, Linda Vos en Marie-José Klaver en hoogleraar Els Stronks reageren op een voorstel van een lerarenopleider die ervan uitgaat dat het vmbo-leerlingen niet lukt om zelfstandig … [Lees meer...] overVerplicht fictie lezen met vmbo-leerlingen om de leesvaardigheid te verbeteren
Penninc en Pieter Vostaert, de Roman van Walewein (ca. 1260)
Vijftig canonteksten in de klas (3) De Roman van Walewein, ook genoemd Walewein en het zwevende schaakbord, afgekort als de Walewein, is een oorspronkelijke Middelnederlandse Arthurroman, geschreven in het midden van de dertiende eeuw door twee onbekende auteurs: Penninc en Pieter Vostaert. Het werk behoort tot de literaire canon, wat betekent dat het een van de … [Lees meer...] overPenninc en Pieter Vostaert, de Roman van Walewein (ca. 1260)
Enquête ‘Canon in de klas’
Hoe wordt in Nederland en Vlaanderen literatuur vandaag de dag écht onderwezen in de klas? Dat wordt momenteel onderzocht binnen het project Canon in de klas, een samenwerking tussen KU Leuven en de Radboud Universiteit Nijmegen. Het project staat onder leiding van Gitte Vertommen, Lieke van Deinsen, Jeroen Dera en Elke D’hoker. Canon in de klas is op zoek naar … [Lees meer...] overEnquête ‘Canon in de klas’
Aansluiting vo-wo: een kijkje in de klas
Op 16 januari organiseerden de Teachers in Residence van de letterenfaculteit van de Radboud Universiteit voor de vierde keer een uitwisseling tussen het vo en wo. Hierbij gingen ruim twintig docenten en medewerkers van de universiteit op bezoek bij vaklessen in het voortgezet onderwijs in de regio. Zo bezochten zij lessen Nederlands en Engels op het Citadel College, Frans op … [Lees meer...] overAansluiting vo-wo: een kijkje in de klas
Nieuw in het Handboek Vakdidactiek Nederlands
Iedere maand plaatsen we de korte samenvattingen van nieuw verschenen artikelen in het Handboek Didactiek van Levende Talen Nederlands. Deze maand: Tekstanalysemethoden in het licht van de nieuwe eindtermen, Joyce Karremans en Renske van EnschotIn het nieuwe conceptexamenprogramma Nederlands is er veel aandacht voor het analyseren van en het reflecteren op teksten en … [Lees meer...] overNieuw in het Handboek Vakdidactiek Nederlands
Promotie Joke van Balen over ‘subjectificatie’
Vandaag, 23 januari 2023, promoveert Joke van Balen in Groningen. Joke is vakdidacticus Nederlands aan de NHL/Stenden hogeschool in Leeuwarden en heeft onderzocht hoe docenten Nederlands in het VO ruimte kunnen creëren voor ‘subjectificatie’. Dit pedagogische concept van Gert Biesta staat voor de ontwikkeling van leerlingen tot verantwoordelijke individuen. Hiertoe heeft ze … [Lees meer...] overPromotie Joke van Balen over ‘subjectificatie’
Naar breed gedragen en samenhangende kennisbases Nederlands
Hoe de nieuwe vakspecifieke kennisbases Nederlands aan elkaar en de nieuwe kerndoelen en (concept)eindtermen van het schoolvak Nederlands verbonden kunnen worden, met het domein literatuur als voorbeeld Op dit moment worden de vakspecifieke kennisbasis Nederlands Bachelor tweedegraads (hierna: NE BA) en vakspecifieke kennisbasis Nederlands Master eerstegraads (hierna: NE … [Lees meer...] overNaar breed gedragen en samenhangende kennisbases Nederlands
Elke dag die angst overwinnen
In deze video bespreekt Jörgen de roman Oroppa van Safae el Khannoussi. Over verdwijnen, kunstenaars, Nescio, migrantenliteratuur, Gül, Bouazza, magisch-realisme, stijl, een twijfelende verteller, relationisme en angst. Bronnen / verder lezen: - VPRO Nooit Meer Slapen (2024, 30 augustus), Teddy Tops interviewt Safae el Khannoussi, … [Lees meer...] overElke dag die angst overwinnen
Hebban olla vogala
Vijftig canonteksten in de klas (1) Geïnspireerd door de serie ‘Geschiedenis van het Nederlands in 100 literaire werken’ van Marc van Oostendorp zou ik op Neerlandistiek in vijftig afleveringen bij evenveel teksten uit de literaire canon een leermiddel met lessuggesties willen publiceren, bestemd voor het middelbaar onderwijs in Vlaanderen en voor het voortgezet … [Lees meer...] overHebban olla vogala
Oproep: invloed onderwijs Fries op vaardigheden en attitudes
Goeiedei, leave minsken! Aangezien onderwijs een belangrijk deel is van taalpolitiek, doet Tea, laatstejaarsstudente neerlandistiek aan de Universiteit van Zagreb, een onderzoek naar de invloed van het onderwijs Fries op taalvaardigheden, taalattitudes en taalgebruik in Friesland voor haar masterscriptie. Heb je lessen Fries op basisschool en/of middelbare school gehad (of heb … [Lees meer...] overOproep: invloed onderwijs Fries op vaardigheden en attitudes
Tekstanalysemethoden in het licht van de nieuwe eindtermen
In het Handboek Vakdidactiek Nederlands verscheen een nieuw artikel van Joyce Karreman en Renske van Enschot. Hier is de samenvatting: Het conceptexamenprogramma Nederlands benadrukt kritische tekstanalyse en reflectie. Het handboek Tekstanalyse biedt zes methoden voor het analyseren van zakelijke teksten, gericht op doelen, samenhang, genres, argumentatie, retorica en … [Lees meer...] overTekstanalysemethoden in het licht van de nieuwe eindtermen
Digitaal leermiddel over Monsieur Hawarden (1935) van Filip de Pillecyn
De novelle Monsieur Hawarden (1935), die onlangs opnieuw werd uitgegeven, is representatief voor het oeuvre van Filip de Pillecyn (1891-1962) en voor de neoromantische stroming in de Nederlandse literatuur van de twintigste eeuw. Typisch voor deze stroming is de voorkeur voor zintuigelijke gewaarwordingen, gevoelens en gemoedsstemmingen, die in een verfijnde impressionistische … [Lees meer...] overDigitaal leermiddel over Monsieur Hawarden (1935) van Filip de Pillecyn
De nieuwe conceptexamenprogramma’s Nederlands
Deel 2: De eindtermen In oktober zijn de nieuwe conceptexamenprogramma’s Nederlands verschenen, opgesteld door een vakvernieuwingscommissie die bestond uit leraren vmbo en havo/vwo, vakexperts, curriculumexperts en een procesregisseur. De conceptexamenprogramma’s hebben betrekking op vmbo-bb, vmbo-kb, vmbo-gl/tl, havo en vwo en bestaan uit een karakteristiek van het vak, … [Lees meer...] overDe nieuwe conceptexamenprogramma’s Nederlands
Slot beschouwing schrijven
In deze korte videoreeks laat ik je zien hoe je een beschouwing zou kunnen schrijven. In deze video leer ik je hoe je een slot van een beschouwing schrijft. Zie hier hoe je een inleiding van een beschouwing schrijft: • Inleiding beschouwing schrijven Zie hier hoe je alinea's in het middenstuk van een beschouwing schrijft: … [Lees meer...] overSlot beschouwing schrijven
